X
تبلیغات
روانشناسی - روانشناسی

روانشناسی

حسن صادقی

سندرم روده تحريک پذير (ibs)

تغذيه در افراد مبتلا به سندرم روده تحريک پذير (ibs)
............................................................................
 
سندرم روده تحريک پذير يا IBS در اثر تحريک زياد پايانه عصب روده اي ايجاد مي شود. و موجب انقباضات نامنظم روده مي شود. علائم اين بيماري شامل : دردهاي شکمي،تهوع، نفخ و حرکات غيرطبيعي روده ها( اسهال يا يبوست) است. در اين بيماري فرد احساس عدم تخليه کامل مدفوع را دارد. عوامل استرس زا باعث شروع اين سندرم يا بدتر شدن علائم آن مي شوند،بنابراين از نظر روان درماني نيز اين بيماران بايد تحت نظر باشند.
سندرم روده تحريک پذيربرخلاف بيماري هاي التهابي روده ،زندگي فرد را تهديد نمي کند. و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذي نمي شود.

علاوه بر عوامل ايجاد کننده استرس، عواملي که موجب بدتر شدن علائم اين بيماري مي شوند شامل موارد زير است:
1- مصرف بيش از اندازه ملين ها و مسهل ها
2- مصرف بيش از اندازه داروها و آنتي بيوتيک ها
3- مصرف تنباکو و کافئين
4- خوردن غذاهاي سفت
5- نوشيدن زياد چاي، قهوه و الکل
6- اختلالات روحي و رواني
7- بيماري هاي معدي- روده اي و سابقه قبلي ابتلا به اين بيماري ها
8- خواب نامنظم و عدم مصرف مايعات کافي
سندرم روده تحريک پذيربرخلاف بيماري هاي التهابي روده ،زندگي فرد را تهديد نمي کند.و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذي نمي شود.
 
توصيه هاي تغذيه اي مفيد براي بيماران مبتلا به سند رم روده تحريک پذير
* براي افزايش حجم مدفوع، يک رژيم غذايي معمولي و تاکيد بر دريافت مواد غذايي پرفيبر توصيه مي شود. اين رژيم به کاهش فشار و تنظيم حرکات طبيعي روده کمک مي کند. دريافت روزانه 20 تا 30 گرم [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد]غذايي توصيه مي شود; منابع غذايي فيبر شامل انواع [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد]، [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد]، حبوبات و غلات [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد]دارمثل نان سنگک يا بربري يا [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد] سبوس دار مي باشد. البته افراط در مصرف گندم سبوس دار مي تواند باعث تشديد علائم شود.
مصرف غذاهاي کم چرب، انقباضات روده اي بعد از مصرف غذا را کاهش مي دهد، يعني باعث کاهش درد هاي شکمي مي شود.
* بجاي سه وعده غذايي پرحجم، 5 يا 6 وعده غذايي کوچک ولي با فاصله زماني کم مصرف کنيد.
*[لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد] و مايعات فراوان بنوشيد. (8 تا 10 ليوان در روز)
* از مصرف بيش از اندازه غذاهاي چرب، کافئين دار، انواع قند بخصوص فروکتوز و لاکتوز (در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز) بايد پرهيز کرد. کافئين در قهوه، چاي و [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد] سياه موجود است. مصرف غذاهاي کم چرب، انقباضات روده اي بعد از مصرف غذا را کاهش مي دهد، يعني باعث کاهش درد هاي شکمي مي شود.
* غذاهايي که باعث توليد گاز و نفخ مي شوند را مصرف نکنيد. اين غذاها شامل: انواع کلم، پياز، پيازچه، فلفل سبز، عدس، نخود، لوبيا و نوشابه هاي گازدار است.
* آدامس نخوريد ، زيرا باعث بلعيدن مقدار زيادي هوا مي شوند.
* اگر بعد از مصرف لبنيات دچار اسهال شديد، احتمالاً دچار[لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد] هستيد.
* مصرف قرص [لينک ها فقط براي اعضا قابل نمايش هستند. براي عضويت کليک کنيد]در بعضي بيماران مفيد است. نعناع باعث کاهش انقباضات عضلات روده اي مي شود. البته قبل از مصرف قرص نعناع يا هر نوع گياه دارويي (قرص گياهي) بايستي با پزشک خود مشورت کنيد و تحت نظر ايشان از اين مواد استفاده کنيد. چون ممکن است باعث تشديد علايم بيماري در شما شود.
* چنانچه اين توصيه هاي غذايي در مهار اسهال موثر واقع نشد، تجويز داروهاي آنتي بيوتيک يا داروهاي آنتي کولينوژيک يا داروها ي ضد اسهال تحت نظر پزشک متخصص گوارش ممکن است ضروري باشد.
* استراحت کردن و کاهش استرس هم مي تواند مفيد واقع شود.
 

تغذیه در افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر (IBS)

سندرم روده تحریک پذیر یا IBS در اثر تحریک زیاد پایانه عصب روده ای ایجاد می شود. و موجب انقباضات نامنظم روده می شود. علائم این بیماری شامل : دردهای شکمی،تهوع، نفخ و حرکات غیرطبیعی روده ها( اسهال یا یبوست) است. در این بیماری فرد احساس عدم تخلیه کامل مدفوع را دارد. عوامل استرس زا باعث شروع این سندرم یا بدتر شدن علائم آن می شوند،بنابراین از نظر روان درمانی نیز این بیماران باید تحت نظر باشند.

سندرم روده تحریک پذیربرخلاف بیماری های التهابی روده ،زندگی فرد را تهدید نمی کند. و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذی نمی شود.

علاوه بر عوامل ایجاد کننده استرس، عواملی که موجب بدتر شدن علائم این بیماری می شوند شامل موارد زیر است:

1- مصرف بیش از اندازه ملین ها و مسهل ها

2- مصرف بیش از اندازه داروها و آنتی بیوتیک ها

3- مصرف تنباکو و کافئین

4- خوردن غذاهای سفت

5- نوشیدن زیاد چای، قهوه و الکل

6- اختلالات روحی و روانی

7- بیماری های معدی- روده ای و سابقه قبلی ابتلا به این بیماری ها

8- خواب نامنظم و عدم مصرف مایعات کافی

سندرم روده تحریک پذیربرخلاف بیماری های التهابی روده ،زندگی فرد را تهدید نمی کند.و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذی نمی شود.

توصیه های تغذیه ای مفید برای بیماران مبتلا به سند رم روده تحریک پذیر

* برای افزایش حجم مدفوع، یک رژیم غذایی معمولی و تاکید بر دریافت مواد غذایی پرفیبر توصیه می شود. این رژیم به کاهش فشار و تنظیم حرکات طبیعی روده کمک می کند. دریافت روزانه 20 تا 30 گرم فیبر غذایی توصیه می شود; منابع غذایی فیبر شامل انواع سبزی ، میوه ، حبوبات و غلات سبوس دارمثل نان سنگک یا بربری یا نان  سبوس دار می باشد. البته افراط در مصرف گندم سبوس دار می تواند باعث تشدید علائم شود.

 مصرف غذاهای کم چرب، انقباضات روده ای بعد از مصرف غذا را کاهش می دهد، یعنی باعث کاهش درد های شکمی می شود.

* بجای سه وعده غذایی پرحجم، 5 یا 6 وعده غذایی کوچک ولی با فاصله زمانی کم مصرف کنید.

آب و مایعات فراوان بنوشید. (8 تا 10 لیوان در روز)

* از مصرف بیش از اندازه غذاهای چرب، کافئین دار، انواع قند بخصوص فروکتوز و لاکتوز (در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز) باید پرهیز کرد. کافئین در قهوه، چای و نوشابه های سیاه موجود است. مصرف غذاهای کم چرب، انقباضات روده ای بعد از مصرف غذا را کاهش می دهد، یعنی باعث کاهش درد های شکمی می شود.

* غذاهایی که باعث تولید گاز و نفخ می شوند را مصرف نکنید. این غذاها شامل: انواع کلم، پیاز، پیازچه، فلفل سبز، عدس، نخود، لوبیا و نوشابه های گازدار است.

* آدامس نخورید ، زیرا باعث بلعیدن مقدار زیادی هوا می شوند.

* اگر بعد از مصرف لبنیات دچار اسهال شدید، احتمالاً دچار عدم تحمل لاکتوز هستید.

* مصرف قرص نعناع در بعضی بیماران مفید است. نعناع باعث کاهش انقباضات عضلات روده ای می شود. البته قبل از مصرف قرص نعناع یا هر نوع گیاه دارویی (قرص گیاهی) بایستی با پزشک خود مشورت کنید و تحت نظر ایشان از این مواد استفاده کنید. چون ممکن است باعث تشدید علایم بیماری در شما شود.

* چنانچه این توصیه های غذایی در مهار اسهال موثر واقع نشد، تجویز داروهای آنتی بیوتیک یا داروهای آنتی کولینوژیک یا داروها ی ضد اسهال تحت نظر پزشک متخصص گوارش ممکن است ضروری باشد.

* استراحت کردن و کاهش استرس هم می تواند مفید واقع شود.

+ نوشته شده در  چهارشنبه پانزدهم مهر 1388ساعت 16:38  توسط حسن صادقی  | 

Behavioral observations

Behavioral observations

This assignment will help you begin to think as a psychologist and note the ways that we think and write about people differently than does the lay public. Choose a fictional character from a movie or television show. If there is an interview in the segment you observe, use it for your report. If there isn't, you may use your imagination and describe an interview. If you do the latter, make sure that your "client" stays in character from the segment you observe to your interview. Include the following in your "report":

demographic variables. Include identifications of age, race, sex, marital status, etc. as appropriate. That is, I don't need you to tell me that your "client" is a "4-year-old unmarried female."

referral source and reason. You may need to use your imagination here. Is your "client" referred by parents, partner, court or self? Following a suicide attempt? because of depression? because of significant fighting with partner?

relevant historical information. You may deem outside information relevant and important to include, especially descriptions of history of the current problem (including onset and course), previous psychiatric history, and substance use and abuse. If you don't observe it, you should say something like the following, "Ms. Smith reports..." or "Mr. Brown denies..."

brief physical description. Especially include that which may put the client in some context. For example, your client may be seductively or slovenly dressed, skeletal or grossly obese, attractively groomed or with nails that have been bitten so short they are bleeding.

cognitive functioning. Include descriptions of intelligence (and the observations for this inference), cognitive preoccupations and delusions. Some of your conclusions may be by client's self-report, others from observations.

affect and mood. What is your client's mood like? Happy, sad, calm, joyful, excited, nervous? Include behavioral observations supporting this conclusion. Describe affective functioning (broad, restricted, flat, inappropriate) and briefly support your conclusion if you describe anything other than broad affect.

behavior. What is your client's behavior like during your observation? Comment on anything unusual (absence of eye contact, fidgeting, hair twirling, unusual seating in room). Note, however, strengths as well as problems. Include observations of the nature of the relationship you have with the client: cooperative, uncooperative, good, poor, etc.

any other relevant information. You may deem other kinds of information relevant and important to include, especially descriptions of history of the current problem (including onset and course), previous psychiatric history, and substance use and abuse. If you don't observe it, you should say something like the following, "Client reports..." or "Client denies..."

A good report is: (a) well-written; (b)brief and succinct (approximately two pages); (c) describes a range of functioning, not just the problem area; (d) describes potential problems accurately without making undocumented inferences; (e) recognizes contextual variables that may influence your observations; (f) empathic and respectful; and (g) includes a brief summary at the end of the paper. This is more difficult to do well the first time than you might think. Do not wait til the night before this paper is due to begin!!!

These are possibilities of interviews that you may use in your case observation. Remember, you don't need a movie with an interview, although it will often make this paper much easier. Possibilities include Agnes of God, Analyze this, Analyze that, Annie Hall, Awakenings, Beautiful mind, Clockwork orange, Couch therapy, Dead man walking, Deconstructing Harry, Don Juan de Marco, Donnie Darko, Don't say a word, Equus, Final analysis, Girl, interrupted, Good Will Hunting, Kiss the girls, Lovesick, Mad love, Made for each other, Miracle on 34th Street, Mumford, Mr. Jones, Nuts, One flew over the cuckoo's nest, Ordinary people, Patch Adams, Primal fear, Prince of tides, Shakespeare in love, Silence of the lambs, Sixth sense, Sybil, What about Bob, Whose life is it anyways?and Wit. There are also interesting (perhaps not good) examples of interviews on tv shows including Allie McBeal, Ellen, Sopranos and Home improvement.

An example of this project can be found here.

 

Some things to think about

Use past tense to talk about things that have happened; use present tense to talk about things that are happening or that will continue. That is, "He was dressed casually in clothes appropriate for work," but "He is a 28-year-old male."

Use your clients' names. They are people, not objects. Instead of "The client said..." say "Ms. Jones was..." Refer to adults by a title and last name (e.g., Dr. White or Ms. Brown); this is more respectful and keeps us from forgetting that, although these are people who have run into problems, they are people first and foremost. Refer to children and teens by first name after identifying them by first and last name in your opening paragraph.

You may draw inferences -- in fact, you should -- but support your conclusions with observations. For example, "She was cooperative during the interview, responding to all questions and expanding on these."

Your first sentence in most paragraphs should generally be expanded on in later sentences:

Throughout the session, Ms. Jones' mood was depressed and her affect flat. She maintained little eye contact and, while cooperative in answering questions during the session, was largely unresponsive to emotional stimuli. All replies occurred after a long pause and had a hopeless and helpless feel to them. For example, in response to the question, "What would you like to be different," she said, "I don't know. What's the use?"

Note that the points in this paragraph develop your opening statement and support it. Contradictions and inconsistencies in behavior often make your conclusions richer. For example:

While Mr. Pink was generally cooperative during the interview, when his family was mentioned he stood up and angrily stalked out of the room saying, "It wasn't like you think!" He calmed down rapidly and returned to the therapy room, but avoided questions about his family, as though he had not heard them.

Your conclusions and recommendations at the end of your paper should be well-supported by your observations and inferences within your paper. Do not recommend therapy unless you have identified a problem within your paper. We don't do therapy "just because..."

Page by jms
URL= http://psy1.clarion.edu/jms/intbeheobs.html

Last modified January 8, 2009.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم مرداد 1388ساعت 12:28  توسط حسن صادقی  | 

عزت نفس ، اضطراب

اگر عزت نفس را همان سلامت ذهن بدانیم در این صورت باید گفت کمتر موضوعی را می توان یافت که تا این اندازه بررسی درباره ی آن فوریت داشته باشد.عزت نفس یکی از نیازهای اصلی انسانی است که برای سازگار شدن انسان ضرورت دارد و در رسانیدن او به موفقیت نقش مهمی را ایفا می‌کند. شرایط پرآشوب زمانه ی ما ایجاب می کند که خویشی قدرتمند با شناخت روشن از هویت،شایستگی و ارزش خود داشته باشیم.

بی خبر از ماهیت خویشتن نه می دانیم که کیستیم و نه می توانیم به خود اعتماد کنیم. فقدان عزت نفس، ما را در شرایط به شدت نامطلوب قرار می دهد.

عزت نفس متاثر از عوامل درونی و بیرونی است.منظور از عوامل درونی،عواملی است که از درون نشات می گیرد یا خود شخص آن را ایجاد

می کند.نقطه نظرها،باورها،اعمال یا رفتار،عوامل بیرونی،همان عوامل محیطی هستند، پیامهایی که کلامی یا غیر کلامی انتقال پیدا می کنند و تجربه‌هایی که بانی و باعث آن پدر،مادر، آموزگاران،اشخاص مهم در زندگی،سازمان دهندگان و فرهنگ هستند.نقش فرد در ایجاد عزت نفس خود چه مقدار است و دیگران در آن چه نقشی ایفا می کنند؟مقدمه

مساله اضطراب به علتهای گوناگون و به شکلهای گوناگون بوجود می‌آید. برخی از اضطرابها علل خاص و مشخصی دارند و برخی از آنها علل واضحی ندارند. برخی بسیار شدید هستند و برخی خفیفتر بروز می‌کنند. مسلما بسته به اینکه علت اضطراب مشخص باشد یا نه یا میزان و درجه آن چقدر باشد روشهایی که باعث کاهش اضطراب می‌شوند، متفاوت خواهد بود. اما تعدادی روش عمومی وجود دارد که می‌توان در کلیه شرایط اضطرابی آنها را بکار برد. اما باید توجه داشت این روشهای عمومی شاید به تنهایی قادر به کنترل اضطرابهای شدید نباشند.

آرامش ورزی ، کاهش دهنده اضطراب

آرامش ورزی که با معادل انگلیسی relaxation معروفیت بیشتری دارد روشی بسیار عالی برای کنترل اضطراب است. از این روش عمدتا در جریان روان درمانی انواع اضطرابها ، وسواسها و ... استفاده می‌شود. اما افراد می‌توانند با یادگیری این روش بدون قرار گرفتن در جلسات روان درمانی آرامش روزمره خود را تامین کنند. استفاده طولانی مدت از این روش حفظ آرامش روزمره را در زندگی فرد ایجاد می‌کند و موجب می‌شود فرد کنترل بیشتری روی علائم اضطرابی خود داشته باشد. در این روش به فرد آموزش داده می‌شود به انبساط و شل کردن عضلات خود بپردازد. انقباض عضلات یکی از علائم اساسی اضطراب است و احساس چنین علائمی متقابلا شدت اضطراب فرد را افزایش می‌دهد.

کنترل تنفس ، کاهش دهنده اضطراب

افراد در حالتهای اضطرابی تنفس درستی ندارند. دم و بازدم آنها معمولا به صورت سطحی انجام می‌پذیرد و خود این شیوه نادرست موجب می‌شود فرد دی‌اکسید کربن خود را بطور کامل تخلیه نکرده و اکسیژن کافی جایگزین آن نکند. به این ترتیب سطح اضطراب معمولا افزایش بیشتری می‌یابد. با استفاده از این روش فرد یاد می‌گیرد تنفس خود را آگاهانه و ارادی انجام دهد.

از بین بردن افکار منفی برای کاهش اضطراب

اغلب در جریان اضطراب یک سری افکار منفی در ذهن فرد راه اندازی می‌شوند که نقش مخربی روی ذهن فرد و آرامش او دارند. برای کاهش اضطراب بهتر است فرد به این دسته از افکار خود توجه کند و آنها را شناسایی کند و افکار مناسبی را بجای آنها جایگزین نماید. مثلا فرض کنید فردی نگران یکی از عزیزان خود است که در ساعتی که قرار بود به منزل بیاید زمانی گذشته و او هنوز به خانه مراجعت نکرده است.

 

این فرد احساس اضطراب می‌کند چون چنین افکاری را در ذهن خود دارد: حتما اتفاق بدی افتاده است؟ ، خیلی دیر کرده است؟ ، نکند تصادف کرده باشد! و افکاری از این قبیل. این افکار تخریب کننده هستند و آرامش فرد را برای تفکر منطقی و پیدا کردن راه حل بهم می‌ریزند. در چنین شرایطی می‌توان افکاری از قبیل حتما در ترافیک مانده است، کمی صبر می‌کنم بعد با دوستش تماس می‌گیرم و ... را برای کاهش اضطراب از ذهن گذراند.

انجام فعالیت برای کاهش اضطراب

در زمانهایی که احساس نگرانی و اضطراب دارید بهتر است به کار و فعالیتی مشغول شوید. ذهن انسان در یک لحظه نمی‌تواند به چند موضوع متفاوت فکر کند. کاری پیدا کنید که برایتان سرگرم کننده باشد و مشغول شوید. این عمل باعث خواهد شد راحت‌تر با افکار اضطراب‌زا مبارزه کنید. در واقع خواهید توانست ذهن خود را از درگیر شدن با افکار منفی منحرف کنید و به کارهای دیگری بپردازید.

انجام فعالیتهای منظم ورزشی برای کاهش اضطراب

ورزش کردن باعث خواهد شد که شما در مواجهه با شرایط اضطراب‌زا خونسردی و آرامش بیشتری داشته باشد ورزش تاثیرات فیزیولوژیکی بر بدن دارد که این تاثیرات فیزیولوژیک فراهم کننده آرامش در افراد هستند.

از عامل اضطراب‌زا فرار نکنید.

فرار از چیزی که موجب اضطراب شما می‌شود شاید بطور موقتی شما را از تحمل اضطراب آسوده سازد، ولی راه حل کاملا نامناسبی است که باعث می‌شود ریشه اضطراب در شما باقی بماند و در مراحل بعدی نیز از رویارویی با آن هراس داشته باشید. به این جهت تلاش کنید عاملی را که موجب اضطراب شما می‌شود شناسایی کنید و حتی‌الامکان با آن روبرو شوید. فرض کنید دانش آموزی از ارائه کنفرانس اضطراب دارد و بنابراین همیشه از این فعالیت طفره می‌رود. بهتر است برنامه‌ای برای خود تنظیم کند، کنفرانس دادن را به تنهایی تمرین کند و بعد تلاش کند آن را به گروههای دو ، سه و چند نفره بکشاند. اجتناب از کنفرانس دادن برای همیشه به صورت یک نگرانی و ترس و واهمه در او باقی خواهد ماند و در مراحل بعدی تحصیل نیز او را دچار مشکل خواهد ساخت.

عزت نفس و اعتماد به نفس خود را بالا ببرید.

به موفقیتهای خود فکر کنید، به تواناییهایی که دارید و تلاشهایی که می‌کنید. در خود احساس ارزشمندی بوجود بیاورید. اگر چنین احساسی نداشته باشید اعتماد به نفس کافی نخواهید داشت و این موجب اضطراب شما خواهد شد. انسانهایی که برای خود احترام قائلند واحساس ارزشمندی می‌کنند افرادی هستند با عزت نفس بالا. به این ترتیب اعتماد به نفس بیشتری نیز دارند و کمتر دچار اضطراب و نگرانی می‌شوند. لازم نیست به دنبال تواناییهایی در خود بگردید که دیگران دارند، یا خود را با دیگران مقایسه کنید تا بدانید موفق هستید یا نه. هر انسانی تواناییهای منحصر به فردی دارید و شما در نوع خود بی‌نظیر هستید.

در کارهای خود برنامه ریزی داشته باشید.

برنامه ریزی چه در مورد کارهای روزمره زندگی و چه در فعالیتهای تخصصی با ایجاد منظم در فعالیتهایتان احساس آرامش را در شما ماندگار می‌کند. شرایط بهم ریخته موجب استرس و نگرانی خواهد شد.

الگو برداری از افراد آرام

برخی افراد خیلی آرام و راحت به نظر می‌رسند، کارها و فعالیتهای خود را با آرامش بیشتری انجام می‌دهند و کنترل خوبی روی رفتار خود در شرایط اضطراب‌زا دارند. الگوهای رفتاری این افراد با افراد اضطرابی متفاوت است. می‌توان برای کاهش اضطراب رفتار چنین افرادی را به عنوان یک الگو تمرین کرد. آنها چطور حرف می‌زنند؟ چگونه راه می‌روند؟ چگونه نگاه می‌کنند؟ در شرایط اضطراب‌زا چه عکس‌العملی دارند؟ می‌توان با بازی نقش این فرد رفتارهای اضطرابی را در خود کاهش داد.

روان درمانی برای کاهش اضطراب

گاه افراد با اضطرابهای شدیدی مواجه هستند که با روشهای عمومی چندان رفع نمی‌شوند. در این صورت باید از یک مشاور و روان درمانگر کمک بگیرند.

دارو درمانی برای کاهش اضطراب

برخی از انواع اضطرابها نیاز به دارو درمانی دارند و لازم است فرد در کنار روشهای دیگر مثل روان درمانی از دارو درمانی نیز استفاده کند. برخی از این داروها برای کاهش مستقیم اضطراب فرد هستند و برخی برای رفع عللی که موجب اضطراب شده‌اند. به این دلیل که برخی افراد وجود مشکلات جسمی دیگر مثل مشکلات تیروئید ، کم خونی و ... موجب اضطراب می‌شود. در این دسته از مشکلات داروهایی برای رفع مشکل جسمی تجویز می‌شود و اضطراب به عنوان علامت ثانویه آن بیماری نیز از بین می‌رود

 

نظریه های عزت نفس

- نظریه مازلو:

مازلو در ساسله مراتب نیازها ودر سطح سوم احترام به خود یا عزت نفس را قرار می دهد که

مشتمل بر تمایل به شایستگی ، چیرگی، پیشرفت، توانمندی، کفایت،اطمینان ،استقلال و آزادی

است .زمانی که این نیازها ارضاء شود فرد احساس ارزشمندی ،توانایی ، قابلیت، مثمرثمر

بودن و اطمینان می کند و چنانچه این نیاز ها برآورده نشود فرد احساس حقارت، درماندگی

،ضعف ودلسردی و نا امیدی می کند (مفتاح،1381 ).

- نظریه راجرز :

راجرزعزت نفس را ارزیابی مداوم شخص از ارزشمندی خویشتن خود و یا نوعی قضاوت

نسبت به ارزشمندی وجودی خود تعریف کرده است.

او معتقد است این صفت در انسا ن حا لت عمومی دارد ومحدود و زودگذر نیست ،برطبق نظر

راجرز عزت نفس در اثرنیاز به توجه مثبت دیگران بوجود می آید .نیاز به توجه مثبت دیگران

شامل بازخوردها ،برخورد گرم و محبت آمیز ،صمیمیت وپذیرش ومهربانی واز طرف محیط

به خصوص اولیاء کودک است.

- نظریه کوپر اسمیت :

عزت نفس را یک ارزشیابی فردی می داند که عمولا با توجه به خویشتن حفظ می شود.

کوپراسمیت چهار عامل اسنادی را برای رشد عزت نفس بیان می کند ،نخستین آن ومقدم بر

تمام عوامل میزان احترام، پذیرش وعلاقمندی است که یک فرد دریافت می کند ،دومین عامل

تجارب و موفقیت هایمان در زندگی وسومین عامل ارزش ها وانتظاراتی است که بر مبنای آن

تجارب را موردتفسیر قرار می دهیم وچهارمین عامل نحوه پاسخ فرد به از دست دادن ارزش

می باشد (مفتاح،1381).

- نظریه اریکسون :

به عقیده اریکسون والدینی که به کودکان خود اجازه بروز ابتکار وخلاقیت نمی دهند باعث می

شوند که در آن ها احسا س گناه ، کم ارزشی و گوشه گیری بوجود آید ، این کودکان از

ابراز وجود می ترسند و ضمن اتکاء شدید به بزرگسالان در گروه ها بصورت فعال شرکت

نمی کنند آن ها بی هدف می شوند و یا جرات این که به دنبال هدف بروند را نخواهند داشت .

- نظریه فروید :

فروید معتقد است رفتار ،روان یا شخصیت انسان همیشه محصول ارتباط متقابل تعاملی

و تعارضی نهاد ،خود و فراخود می باشد. فراخود نمودار ارزش های دیرین و کمال مطلوب

اجتماع است ، فراخود به سوی کمال می گراید ونه به سوی لذت وخوشی ،به تشخیص درست

از نادرست و مطابقت با موازین و اصول اخلاقی که در اجتماع مورد قبول هستند توجهش

معطوف است.

بنابراین هرگاه فرد متوجه عمل خیر شود و به آن عمل کند احساس غرور، رضایتمندی ولذت

معنوی به او دست می دهد وچنانچه به سوی بدی گراید وبه آن عمل کند احساس حقارت وخفت

به او دست داده وخود را مستوجب ملامت و سرزنش می نماید.

فروید همچنین اعتقاد داشت که ارضاء یا محرومیت بیش از حد در هر یک از مراحل رشد

روانی جنسی ویا به عبارت دیگر تثبیت در هریک از این مراحل در عزت نفس فرد تاثیر دارد

مثلا محرومیت بیش از حد در مرحله دهانی رشد روانی-جنسی سبب می شود که فرد درآینده

عزت نفس پایین داشته باشد چنین فردی به دیگران وابسته بوده وبه توانایی خوداطمینان ندارد.

از طرف دیگر ارضای دهانی بیش از حد باعث ایجاد عزت نفس کاذب و غیر واقعی در این

افراد می شود ،چنین افرادی دچار عقده خود بزرگ بینی می باشند ،یعنی یک نظرعالی نسبت

به خود داشته و خود را بیش از حد بزرگ جلوه می دهند .

بنابراین در نظر فروید انسان متعارف کسی است که مراحل رشد روانی-جنسی را با موفقیت

گذرانده باشد ودر هیچ یک از مراحل بیش از حد تثبیت نشده باشد.

- نظریه آلبرت الیس :

به اعتقاد الیس انسان تما یل به عشق ومحبت ، توجه ،مراقبت ونیل به آرزوها دارد واز مورد

تنفر قرار گرفتن ،بی توجهی وناکامی دوری می جوید ،به عقیده الیس عزت نفس واعتماد به

خود بر اساس پیشرفت ها ودستاورد های شخصی در فرد بوجود می آید یعنی وقتی فرد

کارهایش را به خوبی انجام می دهد در نتیجه آن عزت نفس بیشتری را پیدا می کند ،حال اگر

عزت نفس یک شخص در نتیجه عملکرد خوبی داشته باشد افزایش پیدا کرد در این صورت

چنان که عزت نفس خود را در نتیجه شکست از د ست بدهد رنج می برد.بدین طریق حتی اگر

فرد چنان زندگی کند که کمتر با شکست مواجه شود اما همیشه این امکان وجود دارد که در

آینده دچار شکست شود وهمراه با آن عزت نفس او نیز کاهش یابد.

الیس بر مفهوم " خویشتن پذیری غیر شرطی " صحه می گذارد ومعنی این اصطلاح این است

که:شخص خویشتن،وجود یا بودن خود را بدون الزامات یا شرایط دیگری می پذیرد.

البته الیس افراط در کسب ارزشمندی را یک فکر غیرمنطقی می دانست که منجر به اضطراب

و اختلالات رفتاری می گردد ، اعتقاد به اینکه لازمه احساس ارزشمندی وجود حداکثر

لیاقت، کمال و فعالیت شدید است ،این تصور امکان پذیر نیست وتلاش و وسواس در کسب آن

فرد را به اضطراب وبیماری های روانی مبتلا می سازد و منجر به احساس حقارت و ناتوانی

در وی می گردد.

الیس حتی برای افزایش عزت نفس راهبردها و تکنیک های ویژه ای را پیشنهاد نموده است از

جمله آن موارد در آموزش ابراز وجود است که یک رویکرد رفتاری می باشد ودر فضای

گروهی به کار گرفته می شود و تاکید دارد که به مراجعان بیاموزد که بدون زیر پا گزاردن

حقوق دیگران از خود دفاع کنند.

رفتار ابراز آمیز شامل بیان افکار واحساسات به شیوه مستقیم، صادقانه ومناسب است.افرادی

که یاد گرفته اند که وجود خود را ابراز کنند معمولا در مورد خودشان احساس خوبی دارند

- نظریه ویلیام گلاسر :

در واقعیت درمانی گلاسر وازه شخصیت با واژه هویت تقریبا مترادف به حساب آمده است

که از دو جزء " هویت توفیق " و " هویت شکست " تشکیل یافته است ، گلاسر معتقد است

که هر فرد یک تصور دارد و بدان وسیله احساس موفقیت یا عدم موفقیت نسبی می کند ،او

هویت را تصوری می داند که فرد از خودش دارد و این تصور ممکن است با تصوراتی که

دیگران از او دارند هماهنگ ویکسان یا با آن ها کاملا متفاوت باشد.

افراد ناموفق تنهایی و بی کسی را به شدید ترین وجه ممکن احساس می کنند ،در حل مشکلات

ومعضلات زندگی خود دشواری هایی دارند و از مواجه شدن با واقعیت ناراحت،مضطرب

واندوهگین می شوند ،در مقابل افرادی که هویت موفق دارند یا اصلا احساس تنهایی نمی کنند

ویا آن را کمتر احساس می کنند ،بعلاوه این گروه به نحو سازنده ای با واقعیت ومشکلات خود

درگیر می شوند واحساس ارزشمندی و عشق می کنند.

بنابراین به نظر گلاسر افراد موفق دو خصیصه دارند یکی اینکه مطمئن هستند که

شخص دیگری در این دنیا آن ها را آنطوری که هستند وبه دلیل خصوصیاتی که دارند دوست

دارد و آن ها نیز فرد دیگری را در زندگی دارند که نسبت به او عشق ومحبت می ورزند .

دوم اینکه آن ها این درک واحساس را دارند که آن ها انسان های با ارزشی هستند وحداقل یک

نیروی دیگری در این دنیا آن ها را با ارزش می انگارد.از دیدگاه گلاسر ارزشمندی از راه

انجام کارهای توام با موفقیت حاصل می شود.

گلاسر در مبحث نیازها چهار نیاز روانی برای افراد قائل است که یکی از آن ها نیاز به

قدرت است که این نیز شامل عزت نفس،بازشناسی و رقابت می باشد که به نظر وی هنگامی

شخص می تواند حداکثر کنترل خود را بر زندگی اش داشته باشد که بین این چهار نیاز روانی

نوعی تعادل متقابل و دقیق برقرار سازد.

 

تفكر جديد در عزت نفس

در سالهاي 1970 تا 1980 مدارس  سخت تلاش مي کردند تا دانش آموزان درباره خودشان احساس خوبي داشته باشند. اما در آغاز فعاليت عزت نفس در حل مشکلاتي مانند  رفتار ضد اجتماعي، افسردگي، مصرف مواد مخدر با شکست مواجه شد و در واقع آسيب پذيري دانش آموزان نسبت به اين مشکلات افزايش يافت.

[1]هلن مک گراس,  شيوه موثرتري براي ادامه فعاليت عزت نفس در  دانش آموزان از طريق ايجاد احساس توانمندي، مسئوليت و موفقيت مجددپيشنهاد  كرد

ديدگاه جديد و مطالعات تحقيق در سالهاي اخير به خاطر زير سوال بردن  بعضي برداشت هاي   اشتبا ه از نقش عزت نفس در موفقيت و  رفتار پديد آمد.

اکنون بعضي روانشناسان و مربيان اصرار دارند که براي ايجاد عزت نفس مدارس بيشتر به شيوه [2]واقع بينانه عمل کنند و اينكه صرفا دانش آموزان احساس خوبي در مورد خودشان داشته باشند, كفايت نمي كند. مدارس بايد بيشتر به آنها کمک کنند که موفقيت را تجربه كنند و به  ويژگي هاي شخصي شان  افتخارنمايند.

تاريخچه فعاليت عزت نفس:

ابتداي فعاليت عزت نفس در سالهاي 1970 تا 1980 منعکس کننده رشد فرهنگي, تاكيد بر  احساسات و توجه به خوشبختي  افراد بود. عزت نفس به عنوان عاملي مهم که از هر نوع پيامد نامطلوب شخصي، اجتماعي، شکست هاي تحصيلي جلوگيري مي کند, در نظر گرفته شد.

براي اينکه دانش آموزان احساس خوبي در مورد خودشان داشته باشند  تلاش هاي گسترده اي صورت گرفت. بعضي از فعاليت ها در جهت " من استثناء و منحصربه فرد هستم و هيچ کس شبيه من نيست" صورت گرفت. همچنين مدارس سياست هاي مختلفي در اين زمينه بکار بردند.آنان  با حمايت  خود  عملابه شكست  دانش آموزان كمك كردند.   

در اين مدارس  هنگامي دانش آموزان اشتباه زيادي مرتکب مي شدند  مورد انتقاد قرار مي گرفتند که اين عمل احساس بدي به آنان دست  مي داد.

تحقيقات نشان دادند که اين شيوه  نه رفتار  هاي ضد اجتماعي  را تغيير داد و نه روابط را بهبود بخشيد  و نه افسردگي را کاهش داد و نه  باعث كاهش مصرف مخدر شد. مارتين سليگمن يكي از روانشناس  ادعا مي کند احساس خوبي را كه در عزت نفس دانش آموزان مد نظر بود, دقيقا تاثير معکوس داشته است.

با توجه به آنچه دانش آموزان  احساس مي كردند و انجام مي دادند، معلمان با راهنمايي اشتباه دو نسل دانش آموزان را  نسبت افسردگي آسيب پذير تر كردند.

 

 

[3]عزت نفس يكپارچه و كسب عزت نفس

تئوري عزت نفس يكپارچه, مبناي اصلي فعاليت  عزت نفس بود.  اين باور كه عزت نفس يكپارچه موجب ايجاد  رفتار و پيشرفت و  منش مي شود ,  مورد تائيد قرار گرفت ,  . هر چند اغلب  براي ايجاد عزت نفس يکپارچه نيازمند به بخشي از دخالت فعاليت معلم است .

 تئوري جديد در ايجاد عزت نفس ابتدا بر  توانايي، پيشرفت در هدفهاي شخصي و رفتار مورد پسند جامعه  تاكيد مي كند سپس  عزت نفس به دنبال آن پديد مي آيد .

عزت نفس بوجود آمده هنگامي افزايش مي يابد که دانش آموزان رفتارهاي ارزشمندي انجام دهند و مسئوليت رفتار هاي شخصي و اجتماعي شان  را بپذيرند .

تاثير جانبي عزت نفس هنگامي مشخص مي شود که دانش آموزان در عمل طرفدار ارزش هاي اخلاقي باشند و در مقابله با چالش ها مهارت پيدا کنند وبر موانع غلبه كنند و پيروز شوند.

 [4]باربارا لرنر يكي از روانشناسان پيشنهاد مشابه اي ارائه كرده است, اصطلاح عزت نفس سالم متفاوت ار احساس خوبي كه  اكنون داريم,  مي باشد.

 عزت نفس سعي مي کند دانش آموزان را از احساس غمگيني  ناکامي و اضطراب محافظت كند.  دانش آموزان  هنگامي چيزي را ازدست مي دهند, يا با  شکست   مواجه مي شوند, انگيزه مقاومت شان دربرابر كار هاي سخت كاهش مي يابد و مانع رسيدن به موفقيت مي شود. موفقيت واقعي در  عزت نفس آن است که دانش آموزان در مواجهه با مشکلات احساس خوبي در مورد خودشان داشته باشند.

 

[5]عزت نفس کاذب و کاهش سلامتي

عزت نفس يعني  ارزشي که فرد براي خودش قايل است. الزاما بعضي  ارزيابي هاي  فرد بر اساس واقعيت نيست. بعضي دانش آموزان توانايي انجام کاري دارند ولي ارزش آن را درک نمي کنند و بعضي دانش آموزان احساس مي کنند نسبت به ديگران برترند بدون اينکه مدرکي بر اساس واقعيت داشته باشند. دانش آموزان با عزت نفس پائين نسبت به تواناي و ميزان پيشرفت شان ديد منفي دارند.آنها از خودشان خيلي انتقاد مي کنند، بيشتر به چيزهاي که نمي توانند انجام دهندتوجه مي کنند تا به  توانمندي هايشان  .

 آنها به سادگي فعاليت هاي جديد را رها مي کنند و اعتماد زيادي براي ادامه آن نشان نمي دهند, آنها فقط خودشان با افراد موفق مقايسه مي کنند آنها دوست دارند کارهاي مانند دانش آموزان موفق انجام دهند.

آنها دوست دارند مواظب خودشان باشند  , آنها براي اجتناب از احساس حقارت و اجتناب از شکست وقت زيادي را صرف مي کنند.

 دانش آموزان با عزت نفس سالم به اين اذعان مي کنند که  براي رسيدن به اهدافشان سخت تلاش  کرده اند.آنها هنگامي که با شکست  يا مشكل روبرو مي شوند خوشبين هستند  و سعي مي کنند با تمرين کردن از اشتباه خارج شوند بدون اينکه خودشان براي هر چيزي مقصر  بدانند. آنها با انتقادهاي  سازنده تحقير نمي شوند و آنها خودشان با افراد شايسته مقايسه مي کنند نه با افراد كه به کمال رسيده اند. آنچه خودشان تشخيص بدهند درست است  انجام مي دهند حتي اگر خودشان

بلا فاصله  انجام ندهند در آن لحظه علاقمند به انجام آن هستند.

بعضي دانش آموزان عزت نفس كاذب دارند آنها بخصوص در مورد نقا ط ضعف شان خود آگاهي کمي دارند, اين مي تواند موجب آسيب پذيري و نااميدي شود همچنين ممکن است منجربه خودبيني، غرور، احساس برتري شوند. آنها خودشان را با افرادي که براي عزت نفس شان تهديد كمتري دارد, مقايسه مي کنند.

بعضي از تحقيقات نشان مي دهد که عزت نفس کاذب دانش آموزان به پرخاشگري و بدرفتاري ديگران مربوط مي شود.

[6]آيا عزت نفس سالم برابر کسب موفقيت دوباره است؟

عزت نفس سالم به موفق شدن مجدد مربوط مي شود خصوصياتي که منجر مي شود دانش آموزان بعد از ناکامي و شکست دوباره موفق شوند. اين  نمونه اي بارزي از عزت نفس سالم دانش آموزان است.

بعضي مهارت هاو مطالبي در بخش ذيل فهرست شده است . مدارس مي توانندبراي ايجاد كسب موفقيت مجدد  و افزايش عزت نفس دانش آموزانشان  تدريس کنند . بعضي کلاس ها  برنامه هايي براي کسب موفقيت مجدد دارند که قادرند استراتژي ها و فعاليت هايي براي اهدافي از قبيل

[7] "اعتماد به نفس مجدد"

[8] "استفاده از قدرت ذهن" فراهم کنند.

[9]ارزش هاي مورد پسند جامعه

اين ارزش ها شامل مراقبت هاي شخصي، مسئوليت اجتماعي، صداقت، انصاف، حمايت از ديگران، همکاري، پذيرش تفاوت ها، احترام و روابط دوستي مي باشد.  باور اين ارزش ها ست  که به زندگي معنا مي بخشد.

[10]مهارت هاي مقابله اي:

اين مهارت ها شامل تفکر موثرو مثبت  در حوادث طبيعي ناخوشايند در زندگي فرد است  , به جاي شخصي سازي,  بهتر است آنها  با افراد  مطمئن مشورت كنند و به بررسي حقيقت افكار شان  بپردازند . هنگامي که دانش آموزان  حوادث ناخوشايند  زندگيشان را مديريت مي كنند و از عهده آنهابر مي آيند, احساس آسيب پذيري كمتري  مي كنند در عوض آنها  بيشتراحساس مي كنند  توانمند هستند.

[11]جرات ورزي:

جرات ورزي مهارتي مهم در زندگي است که مي تواند به افراد جوانتر کمک کند تا هنگام  مواجهه با موقعيت هاي مشکل ساز دوباره موفقيت را تجربه کنند و احساس مثبتي از خود داشته باشند.

تفکر خوش بيناته يعني توجه به جنبه هاي مثبت در  موقعيت منفي است. اثر مثبت اين تفكر  تغيير شکست و اشتباهات است,همچنين تفکر مثبت فرصتي است تا ياد بگيريم كه زمان هاي نامطلوب زندگي  موقتي هستندو علت نتايج خوب و بد  در زندگي شخص بخاطر داشتن  ديدمتناسب و ايده آل  است.

[12]کنترل احساسات:

هنگامي که دانش آموزان بتوانند احساسات بدشان را درک و کنترل نمايند. احساسات  بد کمتر بر آنان غلبه مي کند   .

لذا وقتي احساس کنترل بيشتر مي شود , خود پنداره افزايش مي يابد .                                                             .                                                                                        

[13]مهارت هاي اجتماعي:

دانش آموزاني که مهارت هاي اجتماعي موثرتري دارند , با اطمينان بيشتر توانايي افزايش روابط صحيح و پايان دادن به روابط نادرست شان هستند . نتيجه نهايي آن است که کمتر دوست دارند منفعل باشند و احتمالا بيشتر دوست دارند

روابط قوي اجتماعي مثبت ايجاد کنند.

[14]تحقق اهداف:

تعيين اهداف و برنامه ريزي, استراتژي است  كه با  ايجاد انضباط فردي و اصرار در روبر شدن با موانع، دانش آموزان بيشتر به اهدافشان مي رسند. آنها با تنظيم برنامه براي خودشان احساس اطمينان و خوش بيني و اعتماد به نفس ايجاد مي کند.

[15]خود آگاهي بر اساس شواهد و مدارك:

خود آگاهي واقعي دانش آموزان ازنقاط قوت و ضعف شان بر اساس مدارك و شواهد است تا بر اساس تفکراتي که آنها آرزو دارند.

مزيت  خودآگاهي واقعي آن است  كه  دانش آموزان بيشتر مي توانند از نقاط قوتشان استفاده کنند وكمتر تحت تاثير نقاط ضعفشان قرار گيرند.

نتيجه:

مدارس هنوز مي توانند به سلامتي دانش آموزان اهميت دهند، هر چند که ضروري است درشيوه هاي متداول تامل کنند و سعي کنند عزت نفس دانش آموزان را افزايش دهند .و چندين مزيت بالقوه در  شيوه كسب موفقيت دوباره  را در نظر بگيرند

تاثير آموزش ابزار وجود بر ابراز وجود، عزت نفس، اضطراب اجتماعي و بهداشت رواني دانش آموزان پسر مضطرب اجتماعي دبيرستاني شهرستان اهواز

نيسي عبدالكاظم,شهني ييلاق منيجه

در اين پژوهش به بررسي تاثير آموزش ابراز وجود بر ابراز وجود، عزت نفس، بهداشت رواني و اضطراب اجتماعي در دانش آموزان پسر مضطرب اجتماعي سال اول دبيرستان پرداخته شده است. جامعه آماري دانش آموزان پسر مضطرب اجتماعي سال اول دبيرستانهاي اهواز مي باشند. از بين 200 نفر نمونه اوليه 90 دانش آموز مضطرب اجتماعي انتخاب و به طور تصادفي به سه گروه آزمايشي، دارونما و گواه گمارده شدند. ابزارهاي مورد استفاده عبارتند از: مقياس خود گزارشي مداد – کاغذي ابراز وجود براي نوجوانان، مقياس عزت نفس کوپر اسميت، مقياس اضطراب اجتماعي و فهرست تجديدنظر شده علايم رواني (SCL 90-R). طرح پژوهشي طرح پيش آزمون – پس آزمون با دو گروه کنترل مي باشد. نتايج تحليل فرضيه ها با استفاده از روش آماري تحليل واريانس نشان داد که آموزش ابراز وجود باعث افزايش ابراز وجود، عزت نفس و بهداشت رواني و کاهش اضطراب اجتماعي مي شود. اين تاثير فقط در گروه آزمايشي مشاهده شد و دو گروه ديگر تفاوت معني داري در پيش آزمون نداشتند. نتايج اين پژوهش موثر بودن آموزش ابراز وجود را در افزايش جسارت ورزي، عزت نفس و بهداشت رواني و کاهش اضطراب اجتماعي نشان می دهد

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و نهم آبان 1387ساعت 10:20  توسط حسن صادقی  | 

میگرن

میگرن چیست؟

 میگرن عبارت است از اختلال یاسردردی كه معمولا" تكرار می شود و با تغییرات موقتی قطر رگ های خونی در سر، صورت می گیرد.

امروزه سردردها، یكی از هدف های تحقیقات پزشكی به شمار می روند . تخمین زده می شود كه شش نفر از صد نفر به میگرن ها، كه نوعی از سردردهای مزمن محسوب می شوند، مبتلا هستند و معمولا" خانم ها بیشتر به میگرن مبتلا می شوند.

میگرن می تواند به علائم عصبی غیر از سر درد، شامل تغییرات بینایی، اشكال در گفتار ، ضعف یا كرخی در قسمتی از بدن، احساس مورمور و سوزش منجر شود. بسیاری از بیماران میگرنی به علائم قبل از شروع درد یا aura عادت كرده اند و ممكن است پیش از آغاز سردرد اقداماتی انجام دهند كه موجب كاهش درد شود. از چند دقیقه تا چند ساعت بعد از منبسط شدن عروق خونی، سردرد شدیدی عارض خواهد شد. در مورد میگرن ها، فاكتورهای وراثتی و محرك های محیطی در ایجاد شرایطی كه قطر غیر طبیعی و التهاب عروق خونی را موجب شود، شركت دارند.

 

حمله های میگرنی ممكن است در اثر عكس العمل های آلرژیك، نورهای شدید، سروصداهای بلند، فشار روحی و جسمی، تغییر درعادت خواب، كشیدن سیگار یا قرارگرفتن در معرض دود سیگار، گرسنگی، مصرف الكل، كافئین، نوسانات هورمونی(مصرف قرص های ضدبارداری) و... ایجاد شوند.
ارتباط غذاها با میگرن شامل غذاهایی است كه حاویAminoasidTyramine هستند مثل: پنیر كهنه، ماهی دودی، جگر مرغ، انجیر ، بعضی از انواع حبوبات، شكلات ها، آجیل، خمیر بادام زمینی، میوه هایی مثل آواكادو ، موز ، مركبات همچنین پیاز ، لبنیات، گوشت های حاوی نیترات(مثل بیكن، سوسیس، سالامی، گوشت دودی شده )، غذاهای اشباع شده، فرآوری و تخمیرشده، ترشی یا غذاهای خوابانده شده در ترشیجات و آبلیمو موادی هستند که می توانند در بروز این بیماری موثر باشند.


راه های پیشگیری
در برابر سوالاتی كه درباره دلایل میگرن ها می شود ، باید گفت : سردردهای واقعا" میگرنی نتیجه وجود غده های مغزی یا مشكلات دیگر جسمی نیستند، با این حال فقط یك پزشك متخصص می تواند تشخیص دهد سردردها،میگرنی هستند یا دلیل دیگری دارند.

در مورد پرهیز غذایی، به طور كلی هر یک از بیماران شخصامی تواند تشخیص دهد كدامیك از غذاهای یاد شده با بروز میگرن در وی ارتباط دارد . یك روش برای این امر حذف این غذاهاست. و فرد بیمار می تواند دوباره و به تدریج مواد حذف شده را به رژیم غذایی خود بیافزاید.
 با این روش بسیاری از بیماران می توانند غذاهایی را كه باید از خوردن آن پرهیز كنند ، تعیین نمایند .

 

علائم میگرن
غالبا" سردرد میگرنی به صورت كوبیدن در یك طرف سر شروع می شود و به دو طرف گسترش می یابد یا درهمان یك طرف باقی می ماند. بعضی ها از وجود درد در پشت چشم ها و پشت سر در گردن خبر می دهند .میگرن معمولا" به صورت سردردی گنگ شروع شده و ظرف چند دقیقه تا چند ساعت به دردی بسیار شدید مبدل می شود.حتی ممكن است ساعت ها یا روزها طول بكشد. 

Aura یا علائم اولیه ومقدماتی میگرن، ممکن است چند دقیقه تا 24 ساعت قبل از شروع سردرد پیش بیاید و موجب تغییرات در دید، زیگزاگ دیدن خطوط ،کم اشتهایی، احساس سرما، لرز، حالت تهوع وافزایش ادرار، پف کردگی صورت، خستگی وزودرنجی شود.
پس بنابرین اگر با سردردهایی غیر معمولی، تغییر رنگ پوست ، خواب آلودگی، سرفه مداوم ، استفراغ، تهوع ، اسهال، یبوست، گرفتگی عضلات یا درد شکم مواجه شدید بهتر است به پزشک مراجعه کنید


میگرن یكی از شایع‌ترین علل سردرد مكرر است 
 
 http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=567

 

 

 

انواع میگرن
میگرن کلاسیک
میگرن کلاسیک عموما یک سردرد یکطرفه می‌باشد و به صورت ضربان‌دار اتفاق می‌افتد. قبل از شروع سردرد بیمار دچار تغییرات بینایی می‌شود که به صورت توهمات و جرقه‌های بینایی هستند که در اصطلاح به آن اورا می‌گویند. اکثر بیماران یک حمله را در طول هفته تجربه می‌کنند و اصولا بین 2 تا 24 ساعت طول می‌کشد. بیمار دچار حالتهایی مانند تهوع ، استفراغ ، گریز از نور ، سستی و حتی گاهی در مراحل حاد دچار اخلال حس نیمه بدن و تکلم می‌شود. در بین حملات بیمار سردرد یا ناراحتی دیگری ندارد.

میگرن غیر کلاسیک
در میگرن غیر کلاسیک علایم بینایی قبل از حمله بوجود نمی‌آید. این نوع سر درد بیشتر دو طرفه بوده و ضربان‌دار است. درد بیشتر دور حلقه چشم احساس می‌شود و ممکن است در ادامه آن سفتی گردن هم بوجود آید این نوع میگرن شیوع بیشتری دارد و همراه با تهوع و استفراغ است. 
میگرن چشمی: در این نوع میگرن که اغلب در افراد مسن‌تر تظاهر می‌کند فرد مبتلا علائم چشمی میگرن را دارد اما به سردرد مبتلا نمی‌شود. علائم بصری میگرن چشمی عبارتند از: لکه سیاهرنگ که با خطوط زیگزاگ براق رنگی لرزان احاطه شده است، تاریک شدن یک سمت میدان بینایی، تنگ شدن تدریجی میدان بینایی از محیط به مرکز بطوریکه فرد احساس می‌کند که بیرون را از داخل یک سوراخ کوچک تماشا می‌کند و دوبینی چشم. معمولاً شروع و خاتمه این علائم حالت تدریجی دارد و حداکثر پس از 60 دقیقه این علائم بطور کامل برطرف می‌شود
ارتباط میگرن با سن
میگرن در میان کودکان هم اتفاق می‌افتد اما مدت آن کوتاه است و به سرعت بهبود می‌یابد با افزایش سن از تعداد حملات کاسته می‌شود ولی به طول آن اضافه می‌شود. میزان و شدت دفعات حمله در افراد مختلف متفاوت است و نمی‌توان ارتباط معنی‌داری بین حملات افراد مختلف پیدا کرد اما اصولا بعد از 55 سالگی به ندرت اتفا ق می‌افتد.

علت بوجود آمدن میگرن
تنگ‌ شدن ‌، سپس‌ گشادشدن‌ و التهاب‌ رگ‌های‌ خونی‌ که‌ به‌ پوست‌ سر و مغز می‌روند. سردرد زمانی‌ آغاز می‌شود که‌ رگ‌ها دوباره‌ گشاد می‌شوند. تغییر الگوی خواب ، بیدار ماندن شبانه ، کار کردن زیاد و خستگی بیش از حد می‌تواند باعث بروز میگرن شود. گاهی اوقات خانمها بروز این سردردها را به دوران عادت ماهیانه نسبت می‌دهند و مصرف قرصهای ضد بارداری را عامل مهمی برای بوجود آمدن میگرن می‌دانند. صدای بلند ، نور زیاد ، کنسرت موسیقی و فشار به گردن و حتی درد دندان باعث بروز میگرن می‌شود.

تشخیص میگرن
هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص میگرن وجود ندارد و بر اساس شرح حال بیمار و معاینه ، میگرن بیمار تشخیص داده می‌شود.

مشکلات مبتلایان به میگرن
مشکل مبتلایان به میگرن تنها سردرد نیست. اکثر افراد کاملا بیمار می‌شوند و نمی‌توانند کارهای روزمره خود را انجام دهند و مجبور می‌شوند که در یک اتاق تاریک و ساکت بی‌حرکت دراز بکشند تا حمله میگرنی پایان یابد. بعضیها حتی نمی‌توانند فکر غذا خوردن را هم داشته باشند چون دچار استفراغ می‌شوند و در انتها دچار خواب آلودگی و رخوت می‌شوند. در طول حمله فعالیت و عملکرد طبیعی معده مختل می‌شود و باعث می‌شود دارهایی که برای تسکین میگرن خورده می‌شود به خوبی جذب نشود.

عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
استرس‌
سابقه‌ خانوادگی‌ میگرن‌
سیگار کشیدن‌
نوشیدن‌ الکل‌
مصرف‌ بسیاری‌ از داروها
کمبود خواب ‌، یا در بعضی‌ از افراد خوابیدن‌ زیاد
پیشگیری‌
حتی‌المقدور میزان‌ استرس‌ را در زندگی‌تان‌ کم‌ کنید.


مصرف‌ بعضی‌ از داروها می‌تواند در بعضی‌ از افراد از بروز حملات‌ جلوگیری‌ کند.


از عواملی‌ که‌ باعث‌ آغاز حملات‌ سردرد میگرنی‌ می‌شوند در صورت‌ امکان‌ پرهیز کنید.

 

 


درمان
معمولا نیازی‌ به‌ آزمایشات‌ تشخیصی‌ نیست‌، اما ممکن‌ است‌ آزمایش‌ خون‌ یا سی‌تی‌ اسکن‌ برای‌ رد سایر بیماری‌ها انجام‌ گیرند. به‌ هنگام‌ بروز اولین‌ نشانه‌های‌ حمله‌ میگرنی‌؛ روی‌ سر خود یک‌ پارچه‌ سرد یا کیسه‌ یخ‌ بگذارید، یا به‌ صورت‌ خود آب‌ خنک‌ بزنید. ـ چندین‌ ساعت‌ در یک‌ اتاق‌ تاریک‌ و آرام‌ دراز بکشید. دو عدد بالش‌ در دو طرف‌ سر خود بگذارید تا سرتان‌ تکان‌ نخورد. در صورت‌ امکان‌ بخوابید. صدا ، نور و بوها (خصوصا بوی‌ ناشی‌ از آشپزی‌ و سیگار) را به‌ حداقل‌ برسانید و از مطالعه‌ خودداری‌ کنید. بیمار باید مدتی سعی کند در یک اتاق خالی و تاریک دراز بکشد. مساله زمینه روانی قبلی میگرن امروزه مورد توجه است در این صورت کمکهای روانپزشکی برای حل این مشکلات می‌تواند کمک بزرگی به درمان میگرن کند.

داروها
هیچ‌ داروی‌ خاصی‌ نسبت‌ به‌ دیگر داروها ارجحیت‌ ندارد و اثر قطعی‌ از هیچ‌ کدام‌ از آنها مورد انتظار نیست‌. اولین راه معالجه جلوگیری از وقوع سردرد بوسیله تجویز روزانه دارویی حاوی ارگوتامین است که باعث انقباض مویرگهای مغز می‌شود. برای‌ تخفیف‌ علایم‌ میگرن‌ و پیشگیری‌ از بروز حملات‌، طیف‌ گسترده‌ای‌ از داروها موجود هستند.


ارگوتامین‌ها (همراه‌ با کافئین‌) به‌ صورت‌ خوراکی‌ ، شیاف ‌ یا استنشاقی‌
آسپیرین‌ ، استامینوفن‌ یا ایبوپروفن‌
ترکیب‌ استامینوفن‌ و کدئین‌
آنتی‌هیستامین‌ها برای‌ گشاد کردن‌ رگ‌ها
داروهای‌ ضد استفراغ‌ برای‌ کم‌ کردن‌ تهوع‌ و استفراغ‌
داروهای‌ تنگ‌کننده‌ رگها
سوماتریپتان‌ به‌ صورت‌ تزریق‌ زیر پوست‌ توسط‌ خود فرد ، یا به‌ صورت‌ قرص‌. داروهای‌ مسدودکننده‌ بتا آدرنرژیک‌ یا کانال‌ کلسیمی ‌، یا ضدافسردگی‌های‌ سه‌ حلقه‌ای‌ برای‌ پیشگیری‌ از حملات ‌، در صورتی‌ که‌ حملات‌ آن‌ قدر شدید باشند یا تعداد آنها آن‌ قدر زیاد باشد که‌ شما از کار و زندگی‌ خود باز بمانید. این‌ داروها ممکن‌ است‌ اثرات‌ جانبی‌ نامطلوبی‌ داشته‌ باشند


  
 
 
 

سردرد شما از کدام نوع است؟
اگر به علت ابتلا به سردرد درصدد مراجعه به پزشک هستید بهتر است به خصوصیات سردرد خود دقت کنید، چون این خصوصیات می‌توانند در جهت یافتن علت بیماری به پزشک کمک کنند:

*نوع و شدت سردرد: آیا درد خفیف است یا شدید؟ آیا درد حالت ضربان‌دار دارد؟ شبیه برق گرفتگی است؟ با احساس سنگینی سر توأم است؟
*زمان درد: آیا درد در زمان خاصی از روز بدتر یا بهتر می‌شود؟
*محل درد: آیا سردرد بصورت منتشر در تمام سر احساس می شود یا آنکه فقط در منطقه خاصی (مثلاً پیشانی یا پشت چشمها) متمرکز است. آیا سردرد دو طرفه است یا فقط در یک طرف سر احساس می‌شود؟
*مشکلات همراه: آیا در زمان بروز سردرد مشکلات دیگری هم ایجاد می‌شود؟ مثلاً آیا تغییری در بینایی شما بوجود می‌آید؟ آیا لکه‌های تیره یا جرقه‌های روشن می‌بینید؟ احساس تهوع و استفراغ، سرگیجه، اشکریزش یا افتادگی پلک در زمان سردرد وجود دارد؟
*عوامل تشدید کننده: آیا اقدام خاصی (مثلاً خم شدن، سرفه کردن) باعث بدتر شدن یا ایجاد سردرد می‌شود؟ آیا مصرف غذای خاصی با ایجاد سردرد همراه است؟ آیا عوامل خاصی مثلاً نور شدید، بوهای خاص یا عوامل دیگر باعث شروع سردرد می‌شود؟
*الگوی کلی درد: سردرد معمولاً کی شروع می‌شود؟ حاد است یا مزمن؟ آیا جدیداً تغییری در الگوی خاص سردرد ایجاد شده است؟
*سابقه خانوادگی: آیا در نزدیکان شما کسی مبتلا به سردرد می‌باشد؟

علاوه بر بررسی خصوصیات درد، برای تشخیص علت سردرد معمولاً یک معاینه بالینی کامل شامل بررسی نبض و فشارخون، بررسی کامل دستگاه عصبی مرکزی و معاینه چشم انجام می‌شود. به علاوه گاهی لازم است علاوه بر اقدامات فوق از روشهای تصویر‌برداری (سی تی اسکن یا MRI) و بررسی میدان بینایی نیز برای تشخیص علت سردرد استفاده می‌شود. البته در اکثر موارد سردرد نتیجه معاینات چشم طبیعی است، اما سردردهای مرتبط با مشکلات چشمی را می‌توان در سه گروه تقسیم‌بندی کرد:

سردردهایی که باعث ایجاد علائم چشمی می‌شوند.
میگرن-از منظر زیست شناختی
علت اصلی ایجاد میگرن تنگ‌شدن گذرای عروق مغزی است که با باز شدن جبرانی بیش از حد عروق دنبال می‌شود. در مرحله انقباض عروق مغزی علائم چشمی میگرن بروز می‌کند و در مرحله گشاد شدن عروق سردرد ضربان‌دار ایجاد می‌شود. میگرن در همه افراد به یک صورت تظاهر نمی‌کند بلکه انواع مختلفی از میگرن وجود دارد که آنها را مرور می‌کنیم.
.

*.

سردردهای تنشی (Tension headache)
سردرد تنشی نوع خاصی از سردرد است که اغلب در افراد افسرده یا کسانی که تحت استرس مزمن قرار دارند ایجاد می‌شود. این نوع سردرد معمولاً در اکثر ساعات روز وجود دارد اما شدت آن خفیف تا متوسط است و مشکل جدی برای فعالیتهای روزانه ایجاد نمی‌کند. این سردردها معمولاً در پایان روز و در موقع خستگی شدیدتر می‌شود. این نوع سردرد بیشتر به صورت احساس سنگینی در سر است و افراد مبتلا می‌گویند: "احساس می‌کنم یک دیگ روی سرم گذاشته‌اند". اهمیت سردرد تنشی در آن است که ممکن است درد فقط در ناحیه پیشانی و دور چشمها وجود داشته باشد و به همین دلیل با مشکلات چشمی اشتباه شود. برخی از صاحب نظران معتقدند که سردرد تنشی نوع خاصی از میگرن معمولی می‌باشد. درمان آن نیز مشابه درمان میگرن می‌باشد.

سردرد خوشه‌ای (Cluster headache)
این سردرد بیشتر در مردان سیگاری 30 تا 50 ساله بروز می‌کند. یک بیماری خوش‌خیم است که بصورت حملات حاد سردرد و درد پشت کره چشم بصورت یکطرفه تظاهر می‌کند و برخلاف اغلب سردردهای خوش‌خیم باعث بیدار شدن فرد از خواب می‌شود. معمولاً در زمان سردرد علائم چشمی یکطرفه نیز در سمت مبتلا وجود دارد بطوری که چشم مبتلا دچار اشکریزش و قرمزی می‌شود. ممکن است در همان سمت افتادگی پلک ایجاد شود و مردمک چشم موقتاً گشاد شود (یعنی سیاهی چشم در سمت مبتلا بزرگتر به نظر برسد). گاهی آبریزش‌بینی نیز در سمت مبتلا اتفاق می‌افتد. در سردرد خوشه‌ای حمله حاد سردرد حدود یکی دو ساعت طول می‌کشد و عارضه خاصی ایجاد نمی‌کند. معمولاً سردرد خوشه‌ای چندین بار در یک دوره چند هفته‌ای تا چند ماهه تکرار می‌شود و سپس به تدریج بهبود می‌یابد. البته احتمال عود این حملات پس از چند ماه تا چند سال وجود دارد.
.

يك مطالعه جديد نشان مي‌دهد ميگرن معمولا با انواع اختلالات رواني از جمله افسردگي، اختلال دو قطبي، اختلال درد و هراس اجتماعي همراه است.

 به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از رويترز ، دكتر ناتالي جت از دانشگاه كالگاري در آلبرتا واقع در كانادا گفت، علاوه بر اين داشتن سردردهاي ميگرني شرايط ناخوشايند ديگري مانند از كار افتادگي، پايي آمدن كيفيت زندگي و محدود شدن فعاليتها به دنبال دارد.

جت و همكارانش در صدد برآمدند تا ببينند كه وضعيت‌هاي رواني مختلف مرتبط با ميگرن تا چه حد شايع است و الگوي ارتباط اين ناخوشي‌هاي توام را توضيح دهند.

آنها در مجله سردرد نوشتند، شيوع مادام العمر و ‪ ۱۲‬ماهه اختلال عمده افسردگي، اختلال دو قطبي، اختلال ترس و هراس اجتماعي در بيماران ميگرني كه در اين مطالعه مورد بررسي قرار گرفتند نسبت به افرادي كه ميگرن نداشتند، بيشتر بود.

در اين مطالعه ديده شد كه ارتباط ميان ميگرن و اختلالات رواني با جنسيت، سن ، محل اقامت و يا سطح تحصيلات ارتباط چشمگيري نداشت.

جت گفت، ارزيابي افراد ميگرني در زمينه كشف وضعيت‌هاي رواني در آنها، براي مديريت مناسب جمعيت اين بيماران و هدايت سياست‌هاي بهداشت عمومي در رابطه با استفاده از سرويس‌هاي بهداشت عمومي و هزينه ي مراقبت‌هاي بهداشتي بسيار حائز اهميت است.

جت افزود، آنها به شدت معتقدند كه بهترين روش براي درمان بيماران ميگرني كه به يك وضعيت رواني مانند اضطراب و يا افسردگي نيز مبتلا هستند استفاده از يك برنامه چندشاخه است و در اكثر موارد صرفا مصرف دارو نمي‌تواند مشكلاتي را كه همراه با اين بيماري است رفع كند.

وي در نتيجه‌گيري اعلام كرد، درمان ميگرن پيچيده است و به زمان زياد و تلاش از جانب بيمار و روانشناس نياز دارد.

دكتر جت افزود، براي درمان افرد مبتلا به ميگرن صعب العلاج يا دشوار از جمله ميگرني‌هايي كه به يك اختلال رواني نيز مبتلا هستند به برنامه‌هاي تخصصي تري نياز است.
http://www.pezeshk.us/?p=12153


عوامل محرک میگرن
میگرن سردرد شدیدی است که همچنین می‌تواند باعث تهوع و حساسیت به نور و صدا شود.
میگرن در زنان شایع‌تر از مردان است.
● عوامل شایع آغازگر میگرن اینها هستند:
نخوردن غذای کافی.
نخوابیدن به مقدار کافی.
قرار گرفتن در معرض نور یا صدای بلند.
نوسان میزان هورمون‌ها، مثلا هنگام دوره قاعدگی.
تغییرات آب و هوا.
عوامل عاطفی مانند استرس یا اضطراب.
شکلات، الکل، نیکوتین یا غذاهایی که حاوی افزودنی‌هایی مانند مونوسدیم گلوتامات (MSG)هستند.
   یادداشت: همشهری آنلاین
***********************************
چگونه سردرد ناشی از میگرن را كاهش دهیم؟
 به گفته متخصصان، درد ناشی از سردردهای میگرنی می‌تواند به قدری شدت داشته باشد كه مانع از انجام امور شغلی و یا سایر فعالیت‌های روزانه شود.
در حالی كه با مصرف برخی دارو‌ها البته با تجویز پزشك می‌توان این درد را كاهش داد، آكادمی آمریكایی پزشكان خانواده نیز راهكار و پیشنهادات بیشتری را برای تخفیف سردردهای میگرنی ارایه كرده كه به قرار زیر است:
▪ در هنگام بروز این قبیل سردردها دراز بكشید و در یك اتاق ساكت با چراغ‌های خاموش استراحت كنید.
▪ یك دستمال خنك و مرطوب برای كمپرس سرد، روی پیشانی خود قرار دهید.
▪ پوست سر خود را به آرامی ماساژ دهید.
▪ روی شقیقه‌های خود فشار بیاورید تا درد تسكین پیدا كند. 
  

*************************
خواب خوب از شدت سردردهای میگرنی می‌كاهد
 آنه كالهون، استادیار نورولوژی در دانشكده طب دانشگاه نورت كارولینا در این زمینه بر روی بیش از ۱۰۰ زن مبتلا به میگرن مطالعه كرده و دریافته است كسانی كه بهتر می‌خوابند از تعداد دفعات بروز سردردهای آنها كاسته می‌شود.
این تحقیقات نشان داد: زنانی كه عادات خواب خود را بهبود می‌دهند تعداد دفعات سردردهای آنها تا ۲۰ درصد و شدت درد نیز تا ۴۰ درصد كاهش می‌یابد. میگرن اختلالی است كه طی آن فرد دچار سردردهای مكرر حفیف تا شدید می‌شود و ممكن است با علایم دیگری چون سرگیجه، تهوع و استفراغ و یا حساسیت شدید به نور و صدا همراه باشد. افراد مبتلا به میگرن اعتراض می‌كنند كه سردردهای آنها بر روی خوابشان تاثیر می‌گذارد اما احتمالا این تاثیر به شكل دیگری است، به طوری كه سردردهای میگرنی به این دلیل بروز می‌كنند كه فرد خواب كافی و خوب ندارد.
http://ylym.wordpress.com/2008/03/02/%d8%b9%d9%88%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%85%d8%ad%d8%b1%da%a9-%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d9%86/

 

 

تشخيص ميگرن

از آنجا كه هيچ آزمايش خاصي براي ميگرن وجود ندارد و تشخيص براساس شرح حال بيمار و معاينه صورت مي پذيرد، تشخيص ميگرن مشكل است. سوالاتي از قبيل محل سردرد، تعداد دفعات آن ، نوع سردرد و عواملي كه باعث شروع سردرد مي شوند، مي تواند به تشخيص صحيح ميگرن كمك كند. ميگرن ، سردرد تنشي و درد عضلات موضعي ، مجموعا 90 درصد سردردهايي را كه به پزشكان مراجعه مي كنند، تشكيل مي دهند. وقتي اين سردردها به طور جداگانه رخ مي دهند، تشخيص آنها راحت است ، اما وقتي دو يا بيشتر اين سردردها باهم رخ مي دهند كه معمولا نيز اين چنين است تشخيص آنها مشكل مي شود. براي اين كه ساير علل سردرد كنار گذاشته شوند، از بيمار تقاضاي انجام سي تي اسكن يا ام.آر.آي MRI مي شود، تا مشخص گردد هيچ علت وخيمي باعث ايجاد سردرد نشده است.
http://www.iranmania.com/nutrition/nutrition/patients/headache_migren.asp

 

ميگرن افراد چاق‌ را بيشتر تهديد مي‌كند
جام جم آنلاين: تحقيقات تازه نشان مي‌دهد هر قدر افراد چاق‌تر باشند ، تعداد موارد حمله ميگرني و شدت آنها بيشتر است.
محققان آمريكايي بر اين باورند كه كاهش وزن از شدت و تكرار اين حملات سردرد مي‌كاهد.
نتايج تحقيقات در 7 مركز سردرد در آمريكا حاكي است؛ 34 3 درصد بيماراني كه دچار حملات سردرد ميگرني مي‌شوند، چاق هستند و يا در معرض خطر اضافه وزن قرار دارند. پس از بررسي913 بيمار و پيگيري آنها به مدت 6 ماه مشخص شد كه بين وزن و سردرد ارتباط نزديكي وجود دارد.

كودكاني كه دچار اضافه وزن هستند، بيشتر از ساير كودكان در معرض خطر ابتلا به سردردهاي ميگرني قرار دارند.

 

 موضوع دیگر: زنان مبتلا به ميگرن در معرض سکته
 
 
ميگرن عبارت است از اختلال يا سردردي كه معمولا تكرار مي شود و با تغييرات موقتي قطر رگهاي خوني در سر ، صورت مي گيرد .
امروزه سردردها ، يكي از هدفهاي تحقيقات پزشكي به شمار مي روند . تخمين زده مي شود كه شش نفر از صد نفر به ميگرنها، كه نوعي از سردردهاي مزمن محسوب مي شوند، مبتلا هستند و معمولا خانمها بيشتر به ميگرن مبتلا مي شوند .

ميگرن مي تواند به علائم عصبي غير از سر درد ، شامل تغييرات بصري ، اشكال در گفتار ، ضعف يا كرخي در قسمتي از بدن ، احساس مورمور و سوزش منجر شود . بسياري از بيماران ميگرني به علائم قبل از شروع درد يا auraعادت كرده اند و ممكن است پيش از آغاز سردرد اقداماتي انجام دهند كه موجب كاهش درد شود . از چند دقيقه تا چند ساعت بعد از منبسط شدن عروق خوني ، سردرد شديدي عارض خواهد شد . در مورد ميگرنها ، فاكتورهاي وراثتي و محركهاي محيطي در ايجاد شرايطي كه قطر غير طبيعي و التهاب عروق خوني را موجب شود ، شركت دارند .
حمله هاي ميگرني ممكن است در اثر عكس العملهاي آلرژيك ، نورهاي شديد ، سروصداهاي بلند ، فشار روحي و جسمي ، تغيير درعادت خواب ، كشيدن سيگار يا قرارگرفتن در معرض دود سيگار ، گرسنگي ، مصرف الكل ، كافئين ، نوسانات هورموني (مصرف قرصهاي ضدبارداري) و... ايجاد شوند . ارتباط غذاها با ميگرن شامل غذاهايي است كه حاوي Amino, asid , Tyramine هستند مثل پنير كهنه ، ماهي دودي ، جگر مرغ، انجير ، بعضي انواع بنشن ، شكلاتها ، آجيل ، خمير ، بادام زميني ، ميوه هايي مثل آواكادو ، موز ، مركبات همچنين پياز ، لبنيات ، گوشتهاي حاوي نيترات ( مثل بيكن ، سوسيس ، سالامي ، گوشت دودي شده ) غذاهاي اشباع شده، فرآوري و تخميرشده ، ترشي يا غذاهاي خوابانده شده در ترشيجات و آبليمو موادي هستند که مي توانند در بروز اين بيماري موثر باشند .
بررسي ها نشان مي دهد ، زنان مبتلا به ميگرن که نسبت به نور حساس هستند بيشتر در معرض سکته قرار دارند.
به گزارش مهر متخصصان دانشکده پزشکي دانشگاه مريلند دريافته اند چنانچه زنان، مبتلا به ميگرن و حساس به نور باشند و سيگار بکشند و از داروهاي جلوگيري از بارداري نيز استفاده نمايند احتمال بروز سکته در آنها افزايش قابل ملاحظه اي مي يابد.
بررسي هاي انجام شده در سازمان بهداشت جهاني نشان مي دهد ، ميگرن از جمله سردردهايي است که عوامل ارثي و ژنتيکي در آن بسيار موثر است و هنگامي که مواد شيميايي از بخشهاي دروني مغز ترشح مي شوند موجب بروز تورم اعصاب و رگهاي خوني سر شده و دردناک مي شوند.
بر اساس اين گزارش ، تا کنون مشخص نشده که حملات ميگرني چه موقع شروع مي شود و چه مدت طول مي کشد اما در برخي افراد مرتبا ايجاد مي شود و در برخي ديگر ممکن است فاصله دو حمله به يک سال هم برسد.
تحقيقات نشان مي دهد ، علائم سردردهاي ميگرني در اکثر افراد، سردرد شديد همراه با حساسيت به نور و گاهي حالت تهوع مي باشد که در کودکان با درد شکم نيز همراه مي شود. که اين دردها اصولا بين 35 تا 45 سالگي به اوج مي رسد و با افزايش فشار خون نيز همراه مي شود که در افرادي که سابقه فشار خون بالا و بيماريهايي نظير ديابت ندارند ممکن است اين نوسان ناگهاني فشار خون و فشار به رگهاي مغز موجب بروز سکته شود.
متخصصان دريافته اند ، افزايش احتمال بروز سکته در زناني که داروهاي جلوگيري از بارداري استفاده مي کنند و سيگار مي کشند ، ممکن است تا 7 برابر افزايش يابد.
 
http://www.bia2doctor.com/Health/view3376.asp

 

عوامل غذایی تشدید كننده میگرن
1- گلوتامات:نمك یا اسیدآمینه ای كه در بافت های عصبی موجود است. این ماده در محصولات آماده شده به میزان زیادی وجود دارد. به این منظور باید برچسب روی محصولات را به دقت مطالعه كرد. این ماده در انواع كنسرو و غذاهای یخی وجود دارد.

2- آمین ها: بعضی غذاهای حاوی آمین ها، فعال كننده رگ ها هستند و به نظر می رسد آغازگر انقباض رگ های خونی در مغز می باشند. تیرآمین و فنیل اتیل آمین دو ماده اصلی مسبب این مشكل هستند. اگرچه سایر آمین ها نیز ممكن است اثرات مشابهی داشته باشند. در ذیل به بررسی منابع برخی آمین ها می پردازیم.

تیرآمین(Tyramine) در الكل، برخی پنیرها به خصوص پنیرهای مانده، میوه ها و سبزی های كال و فاسد، خوراك كلم، مخمرها، انواع آجیل، ماهی شور، كنسرو شاه ماهی، خامه ترش، آواكادو، سوسیس های تخمیری و گوشت های مانده یا چرب وجود دارد.

فنیل اتیل آمین(Phenyl ethylamine) در كاكائو، شكلات، پنیر و موادغذایی ای كه دارای این سه ماده غذایی هستند، یافت می شود.

اكتوپامین(Octopamine) در مركباتی مثل لیمو، پرتقال، گریپ فروت و... یافت می شود.موادغذایی نام برده از گروه آمین ها، باعث افزایش آزادشدن سروتونین در مغز و تحریك اعصاب مغز می شوند. همچنین ایجاد سردرد می كنند.

3- مس: گمان می رود كه مس در متابولیسم آمین های فعال كننده رگ ها(Vasoactive) نقش داشته باشد و احتمال بروز حمله میگرن را افزایش دهد. آجیل ها، شكلات، جوانه گندم و صدف خوراكی از منابع غذایی حاوی مس به شمار می روند. پرتقال و گریپ فروت و نارنگی باید از رژیم غذایی حذف شوند. زیرا مركبات جذب روده ای مس را افزایش می دهند و ممكن است در فرآیند آغاز حمله های میگرن نقش داشته باشند.

4- كافئین: زیاد مصرف كردن و یا كاهش كافئین در بدن نیز در تشدید میگرن مؤثر است. هم چنین ترك ناگهانی مصرف چای و قهوه، كه هر دو كافئین دارند، ممكن است در برخی اشخاص مستعد، زمینه ساز بروز میگرن باشد.

5- موادغذایی چرب و سرخ شده: مواد چرب و مواد غذایی ای كه با روغن زیاد سرخ می شوند عامل تشدید میگرن هستند.

6- نیتریت: سوسیس و گوشت نمك سود كه به آنها ماده نگه دارنده نیتریت افزوده شده ، نباید مصرف شود، چون می توانند عامل بروز میگرن در افراد مستعد باشند.


غذاهای مفید
مرغ، خروس و بوقلمون از دسته غذاهای كم چرب و غنی از پروتئین هستند. مصرف غذاهای پروتئینی منجر به نوسان میزان قند خون نمی شود. گمان می رود كه كمبود میزان قندخون از جمله عوامل میگرن است. غذاهای پروتئین دار نظیر تخم مرغ، گوشت گاو و حبوبات باید در هر وعده غذایی گنجانده شوند. مصرف میان وعده های حاوی پروتئین فراوان نیز مفید است.
سیب، گلابی، گیلاس، زردآلو و انگور میوه هایی هستند كه مصرف آن ها موجب افزایش منظم قند خون می شود. این میوه ها میان وعده های غذایی بسیار خوبی برای حفظ و كنترل قند خون هستند.

حلیم جو، نان چاودار و حبوباتی نظیر لوبیا قرمز،عدس سبز و قرمز، نخود و لوبیا همگی دارای فیبرهای محلول بوده و به تثبیت قند خون كمك می كنند. این غذاها منابع خوب كربوهیدرات بوده و حبوبات نیز منابع خوب پروتئین هستند.
                                                                                       مدیر وب:حسن صادقی

+ نوشته شده در  چهارشنبه پانزدهم آبان 1387ساعت 14:10  توسط حسن صادقی  | 

شب ادراری کودکان

 

ارسال شده . در فوریه 5, 2008

با وجود آنكه 5 سال دارد، هنوز تقریبا هر شب رختخوابش را خیس می‌ كند!!

به ‌طور معمول گرچه در سن 3 تا 4 سالگی، كودكان می ‌آموزند كه شب‌ها ادارار خود را كنترل كنند، اما شب ادراری تا سن 6 و حتی گاهی تا 7 سالگی امری طبیعی است.

در 5 سالگی 15 درصد كودكان و در 6 سالگی 10 درصد مبتلا به شب‌ادراری‌اند كه 60 درصد آنها را نیز پسرها تشكیل می ‌دهند.

دلایل پزشكی نادر است

بعضی كودكان از ابتدای تولد تا سن خاصی قادر به كنترل ادرار و مدفوع خود نیستند و به ویژه شب‌ها مدام رختخواب‌شان را كثیف می ‌كنند. این كودكان مبتلا به “شب ادراری ابتدایی”‌هستند.

احتمال بروز ناراحتی‌های دستگاه مجاری ادرار در كودكان نادر است، به همین علت، انجام دادن آزمایش‌های اورولوژی كار بیهوده‌ای است.

از جمله دلایل پزشكی رایج شب ادراری، ناقصی و نابالغی مثانه و مشكلات مربوط به خواب است.

در نمونه اول، مثانه بدون هیچ دلیلی حتی زمان‌هایی كه كاملاً پر نیست، منقبض می‌ شود و در طول روز، مدام كودك را به دستشویی می ‌كشاند و در طول شب نیز موجب شب ‌ادراری می ‌شود.

در مورد دوم، خواب به قدری عمیق است كه شخص متوجه فرمان مغز برای دستشویی رفتن نمی‌ شود. در این افراد، تقریباً خواب سبك وجود ندارد و خواب عمیق جای آن را گرفته است.

برای دارو دادن هنوز خیلی زود است

شما مخالف دارو دادن به كودكتان هستید؟ حق دارید.

دادن دارو به كودك کمتر از 6 یا 7 سال كار بیهوده‌ و اشتباهی است. شب ادراری یك نوع بیماری نیست در نتیجه نیازی به دارو ندارد، اما اگر كودکتان از مرز 7 سالگی گذشت و باز هم دچار شب ‌ادراری بود، توصیه می ‌كنیم روش‌های دارویی را با مشاوره با پزشك به كار گیرید.

برای كودكانی كه دچار مثانه‌ ناقص هستند، داروهایی وجود دارد كه در كامل شدن مثانه به آنها كمك می‌ كند، اما در مورد كودكانی كه دچار مشكلات خوابند، درمان‌ها كاملاً رفتاری است.

به هر حال درمان زمانی جواب می ‌دهد كه كودك، خود برای “مداوا شدن”، هیجان داشته باشد. وقتی خود او تصمیم گرفت باید بازی را شروع كنید!

روان كودك را جدی بگیرید

به طور معمول شب ‌ادراری در پی یك واقعه یا ناراحتی درونی حل نشده رخ می‌ دهد. تولد یك خواهر یا برادر، طلاق، رفتن به مدرسه، اسباب كشی و… همگی از دلایل شب ادراری كودكانی هستند كه تا مدت‌ها شب‌ها رختخوابشان تمیز بوده، ولی ناگهان همه چیز عوض می‌ شود. متخصصان بیماری‌های كودكان، به این نوع شب ‌ادراری، “شب ادراری ثانوی”می ‌گویند.

توصیه های کاربردی برای والدین

*برای یك مدت كوتاه شما می‌ توانید از روش‌های كلاسیك استفاده كنید. برای مثال از ساعت 18 به بعد به او نوشیدنی ندهید. فرمول همیشگی “دستشویی ، مسواك، بوس، لالا” را به او یادآوری كنید.

*به او یاد دهید كه باید در طول شب دستشویی‌اش را نگه دارد، نه اینکه او را تهدید به تنبیه کردن کنید و نه تحقیرش كنید.

*شما باید حس مسئولیت را به او القا كنید. باید كاری كنید كه این موضوع نه تنها دغدغه ذهنی شما، بلكه دغدغه ذهنی او شود.

*یك چراغ خواب روشن كنید تا او شب‌ها بدون ترس بتواند به دستشویی برود و شما را بیدار نكند.

*روی یك تقویم، شب‌هایی را كه دچار شب ادراری شده و شب‌هایی را كه تمیز بوده با خود او علامت بزنید و او را تشویق كنید كه این موضوع را خود حل كند.

*مبادا روزها “فرزند دلبندم” خطابش كنید و شب‌ها “احمق كودن” به او بگویید

شب ادراري

دكتر محمد كاظم عطاري - پزشك خانواده

شب ادراري كودكان مشكلي است كه براي كودكان وخانوادة آنها از زمانهاي دور موجود بوده است . شرح خيس كردن كودكان در نوشته هاي 1550 سال قبل از ميلاد هم ديده مي شود معهذا علي رغم پيشرفت دانش بشر در مورد مكانيسم ايجاد شب ادراري هنوز معلومات ما در مورد چگونگي ايجاد شب ادراري و نحوه درمان قطعي آن كامل نيست .

درسن شيرخوارگي ادرار كردن طفل كاملا رفلكسي و بي اختيار است . در اين سن, پر شدن مثانه باعث تحريك گيرنده هايي در جدار مثانه مي شود و هرجه مثانه پرتر باشد اين تحريكات بيشتر مي شود تا اينكه رفلكسي از طريق اين گيرنده ها ونخاع ايجاد شود و منجربه انقباض مثانه و تخليه آن گردد . با بزرگتر شدن كودك وتكامل مراكز عصبي,بنظرمي رسد كه درسن1تا2سالگي كودك مي تواندپر شدن مثانه خود را درك كند و تدريجا اين توانايي را بدست مي آورد كه مدت كمي تخليه مثانه را به تعويق بياندازد در سالهاي دوم تا سوم عمر , با تكامل مراكز عصبي , مغز كنترل بيشتري روي اعمـال مثانه پيدا مي كند و در نتيجه طفل قادر مي شود كه مدت بيشتري ادرار را در مثانه نگاه دارد معمولا تا سه سالگي اكثر اطفال بخوبي قادرند ادرارشان را در روز كنترل كنند اما توانايي كنترل ادرار در شب , اكثرا ديرتر حاصل مي شود . در سن 4 تا 5 سالگي مراكز عصبي مغز قادرند انقباضات مثانه را در خواب هم كنترل كنند بعلاوه تا اين سن ظرفيت مثانه كودك هم زياد شده و مي تواند حجم بيشتري ادرار را نگاهداري كند. البته اين روند تكامل در جوامع گوناگون سرعت يكساني ندارد . حتي دريك جامعه هم در طبقات مختلف مي تواند متفاوت باشد. وحتي در دختر ها معمولا اين كنترل زودتر از پسر بچه ها بوجود مي آيد.

تعريف شب ادراري :

در صورتي كه كودكي به طور مكرر حداقل 2 بار در هفته و به مدت حداقل 3 ماه پياپي بدون استفاده از داروهاي ادرار آور و يا بدون داشتن بيماريهاي زمينه اي مانند ديابت و صرع و بيماريهاي سيستم اعصاب بستر خود را خيس كند , و سن كودك بالاي 5 سال باشد, مي توان او را بعنوان كودك دچار شب ادراري مورد بررسي قرار داد.

بطور كلي شب ادراري در 10 تا 15% كودكان حدود 6 ساله موجود است اما هر چه سـن بالاتـر مي رود تعدادي ار كودكان خود بخود بهبودي پيدا مي كنند . بطوريكه در سن 10 سالگي حدود 5% از كودكان و در 15 سالگي تنها 1% كودكان شب ادراري دارند. و بايد توجه داشت كه شب ادراري در پسرها 2 تا 3 برابر دختر هاست .

علل شب ادراري:

در بيش از 80% از موارد ، كودك مبتلا به شب ادراري هيچ بيماري و يا عيب و نقص عضوي و بدني ندارد و در كمتر از 20% موارد ممكن است بيماري هايي مانند : ديابـت , عفونت ادراري , بيماريهاي مادرزادي كليه , نوعي كم خوني و عيوب نخاع و بيماريهاي سيستم اعصاب , علت شب ادراري باشد . كه خوشبختانه در مورد فرزند شما با توجه به معاينات وآزمايشات انجام شده اينگونه مشكلات وجود ندارد . لذا شب ادراري در فرزند شما يك بيماري تلقي نمي شود و آيندة كودك شما كاملا روشن است . و اين شب ادراري سرانجام حتي بدون درمان برطرف خواهد شد.

توجه داشته باشيد اين خيس كردن , در هنگام خواب اتفاق مي افتد , و كودك شما هيچگونه دخالتي در آن ندارد لذا تنبيه و تحقير طفل در نزد خودتان يا ديگران ويا مسخره كردن وي , نه تنها هيچگونه تاثيري در بهبودي آن ندارد بلكه با ايجاد فشار روحي وضع كودك را به مراتب بدتر مي كند.

ثابت شده است عوامل ارثي و سوابق والدين نيز در بروز شب ادراري موثر است . اما بايد توجه داشت همانطور كه زمان راه افتادن و حرف زدن بچه ها با همديگر متفاوت است , روند بالارفتن ظرفيت مثانه و زمان قدرت كنترل مثانه نيز در كودكان ممكن است باهم متفاوت باشد.

مسايل روحي و عاطفي از مهمترين علل شب ادراري هستند . اين مورد بخصوص در نزد كودكاني ديده مي شود كه قبلا كنترل ادرار داشته اند اما اكنون دچار شب ادراري شده اند. از جمله عوامل روحي كه مي تواند سبب شب ادراري گردد ميتوان از موارد زير نام برد:

ـ تولد يك نوزاد درخانواده كه موجب مي شود توجه پدر و مادر به نوزاد معطوف گردد و به

كودك بزرگتر كمتر مورد توجه قرار گيرد .

ـ جدايي پدر و مادر

ـ اختلافات و كشمكشهاي درون خانواده

ـ جابجايي خانواده

ـ مسافرت يا فوت يكي از والدين

- تحقير وتنبيه بيش از حد بزرگتر ها نسبت به كودك

- ايجــاد ترس و هيجــان و اضطــراب شديد در كودك با شنيدن ويا ديدن مناظر , فيلمها ويا

بازي هاي ترسناك كامپيوتري

از ديگر عوامل بسيار مهم در شب ادراري كه به تازگي و در سالهاي اخير بسيار اهميت پيدا كرده است , آلرژي و حساسيت كودك به غذا ها و بخصوص شير گاو است . لذا بايد دقيقاً توجه داشت كه در چه شبهايي و با مصرف چه موادو يا غذاهايي اين شب ادراري تشديد مي شود. تا از مصرف آنها پرهيز گردد .

قبلا تصور مي شد كه كودكان مبتلا به شب ادراري خواب عميق تري دارند و يا شب ادراري ناشي از اختلال در خواب و بيدار شدن كودك است . اما بتازگي نشان داده شده است كه بين خواب كودكان مبتلا به شب ادراري و ساير كودكان تفاوتي وجود ندارد و خيس كردن در هر مرحله از خواب ( چه در مرحله خواب عميق و چه در مراحل خواب سطحي ) ممكن است اتفاق بيافتد.

درمان :

1ـ از بين بردن تمامي فاكتورها و مسايل عاطفي و روحي كه منجر به اضطراب و مشكلات عصبي در كودك مي شود ( در قسمت قبلي به آن اشاره شد)

2ـ استفاده ازتشكچه هاي زنگ دار كه در صورت تماس با اولين قطره ادرار زنگ آن بصدا درمي آيد و موجب بيداري كودك مي شود. استفاده از اين دستگاه باعث مي شود كه ظرف چند هفته يك رفلكس شرطي دركودك ايجاد شود بطوري كه حتي پرشدن مثانه نيزميتواند بتدريج باعث بيدار شدن كودك گردد.

3ـ در روز بايد مايعات زيادي استفاده گردد و به كودك آموزش داد تاحتي الامكان در طول روز ادراركردن را به تاخير اندازد تا حجم مثانه بيشتر شده و در طول شب ديرتر پر گردد، بديهي است ار غروب آفتاب به بعد لازم است مصرف مايعات و غذاها و ميوه هاي آبدار به حداقل برسد و كودك حتما قبل از خوابيدن ادرار كند.

4ـ تشويق طفل هم در انجام اين تمرينات و رعايت دقيق درمانهاي دارويي و غير دارويي بسيار مؤثر است . حتي مي توان كودك را به ازاي هر چند شب كه خيس نمي كند تشويق نمود و در صورت عدم خيس كردن براي مدت طولاني براي وي جايزه اي نيز خريد . (‌اين مسئله در مورد كودكاني كه در طول روز در لباس خود نم مي زنند نيز صادق است )

5ـ درمانهاي دارويي كه از جمله آنها ايمي پيرامين است . ايمي پيرامين دارويي است كه در درمان تعدادي از ناراحتي هاي روحي و افسردگي بكار مي رود لذا ممكن است شما از مصرف آن اكراه داشته باشيد . اما بايد توجه داشته باشيد تاثير اين دارو جدا از خاصيت ضد افسردگي آن است و از طريق تاثير بر اعصاب مثانه عمل ميكند. لذا مي توانيد بدون دغدغه آنرا مصرف نماييد چرا كه اين دارو عوارضي براي كودك شما ندارد. در 25 تا 40% كودكان بدنبال مصرف اين دارو بهبودي حاصل مي شود اما از آنجائيكه پس از قطع دارو ممكن است شب ادراري مجددا عود نمايد,لازم است اين دارو حداقل براي سه ماه مصرف شود و قطع آن نيز تدريجي باشد . از داروهاي ديگر مي توان از قرص و اسپري بيني دسموپرسين و قرص اكسي بوتينين نام برد كه در موارد خاصي مي تواند مفيد باشد .

6ـ درمانهاي روانپزشكي كه بيشتر در مورد كودكاني بكار مي رود كه از مسايل روحي و رواني زيادي رنج مي برند.

درپايان متذكر مي شوم اگر چه شب ادراري سبب ناراحتي خانواده وخود كودك مي گردد اما خوشبختانه در اكثر بچه ها بهبود پذير است و حتي بدون درمان نيز اين عارضه ممكن است برطرف گردد. اما از آنجائيكه شب ادراري ممكن است علامت بسياري از بيماريهاي مهم و جدي در كودك باشد , درمانهاي توصيه شده براي كودك خود را هيچگاه جهت ديگران تجويز نفرماييد چون براي اثبات وجود و يا عدم وجود اين بيماريها , بررسي و معاينه كودكان مبتلا به شب ادراري توسط پزشك حاذق ضروري است . در كودكان

ایسکانیوز ـ آرامش دادن به کودک، دعوا نکردن با او، آموزش دادن به کودک برای کنترل ادرار در پیشگیری از شب ادراری کودکان بسیار موثر است.

دکتر مریم رحیمی، روان شناس بالینی درگفت وگو با خبرنگار سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز در خصوص شب ادراری کودکان گفت: شب ادراری نوعی اختلال رفتاری است که در کودکان پسر در مقایسه با دخترهاشایع‌تراست. علل ایجاد کننده شب ادراری ناشناخته‌اند، اما عوامل متعددی با این عارضه ارتباط دارند:

1- حجم مثانه

2- عفونت

3- کمبود هورمون ضد ادرار

4- تاخیر در رشد ونمو

5- خواب بسیار عمیق

6- رژیم غذایی

7- سابقه خانوادگی

8- علل روانی و عاطفی

وی درخصوص درمان شب ادراری کودکان ادامه داد: راه‌های متفاوتی برای جلوگیری از شب ادراری کودکان وجود دارد.

1- نوشیدنی مایعات را قبل از خواب کودک محدود کنید:‌ بعد از شام ، نوشیدن حداکثر یک لیوان آب کافی است.

2- کودک را پیش از خواب به توالت بفرستید،اگر مثانه‌اش پر نیست،مجبورش نکنید که آن را خالی کند، این کار باعث می‌شود که رختخوابش را خیس کند، زیرا در کار مثانه اختلال به وجود می‌آورد.

3- شب‌ها چراغ توالت را روشن بگذارید، گاه‌ترس از تاریکی باعث می شود که کودک رختخوابش را ترک نکند.

4- محدود سازی مصرف مایعات در طول روز هیچ کمکی به بهبود شب ادراری نمی‌کند، محدودسازی مایعات باید حداکثر دو الی سه ساعت قبل از خواب کودک باشد.

وی افزود: همچنین آرامش دادن به کودک ،‌دعوا نکردن کودک در صورت شب ادراری، آموزش به کودک برای کنترل ادرار خود و تعیین جایزه برای کودک در صورت عدم شب ادراری در پیشگیری از شب ادراری کودکان بسیار موثر است.

این روانشناس اظهار داشت: تجویز دارو برای درمان این اختلال رفتاری معمولا کوتاه مدت و باتوجه به سن و وزن کودک است و باید تحت نظر روانپزشک انجام شود.

وی افزود: البته با توجه به امکان عود بیماری پس از قطع دارو بهتر است که بااستفاده از روش‌های غیر دارویی همچون آرامش دادن و تعیین جایزه، درمان صورت گیرد و افزایش سطح آگاهی والدین و معلمان و اصلاح الگوهای محیطی حاکم بر دنیای روانی کودک نیز از شیوه‌های مهم پیشگیری از بروز این اختلال رفتاری در کودک است.

نویسنده: غیاثی

 

 

شب ادراري(ناتواني كنترل ادرار)

عدم كنترل ادرار يكي از شايعترين علل مراجعه به روانپزشك يا متخصص كودكان مي باشد.

كودكاني كه به سن پنج سالگي مي رسند بايد توانائي نگهداري و كنترل ادرار خود را كسب كنند .حال اگر با رسيدن به سن پنج سالگي با سطح رشدي مناسب بدون هيچ دليل جسمي و مشكلات پزشكي و يا مصرف برخي داروها ( ادرار او رها )،كنترل ادرار صورت نگيرد و اين مسئله دو بار در هفته به مدت سه ماه پياپي باشد، فرد مبتلا به اختلال بي اختياري ادرار خواهد بود. شب ادراري ممكن است خواه عمدي و خواه غير عمدي باشد. در واقع ترس، اضطراب، از دست دادن مهر و محبت والدين، تولد كودك ديگر، جلب نظر والدين، ترس از تنبيه و در بچه هاي بزرگتر مشكل در مدرسه و دوستان و در كل هيجانات مختلف در كودك مهمترين علل بيماري هستند.

وجود نشانه هاي نظير مكيدن انگشت، كج خلقي، لجبازي و ساير مشكلات رفتاري همراه با اين اختلال گزارش است، زيرا عدم كنترل ادرار نيز به نوبه’ خود بر روان كودك اثر مي گذارد و سر زنش يا تنبيه از طرف والدين باعث احساس ناراحتي و ضعف شده و بر شدت عدم كنترل ادرار مي افزايد، والدين بايد سعي كنند با آرامش و صبر با كودكان برخورد كنند، بايد از توبيخ و تنبيه كودك خودداري كرد و با اين عمل او را متوجه ساخت كه عدم كنترل ادرار عمل زشت و شرارت نيست بلكه نوعي بيماري است.

محققان عقيده دارند چنانچه والدين در فهم كودك و نيازهاي او بكوشند و با وي رابطه عاطفي صحيح بر قرار كنند بيماري به سهولت درمان ميشود.

به طور خلاصه درمان با تلفيق روشهاي زير انجام مي گيرد:

الف: تشويق كودك به بيان مشكلات خود و اصلاح رابطه كودك و اعضاي خانواده.

ب: از بين بردن جو اضطراب زا براي كودك .

پ: بيدار كردن كودك براي ادرار كردن در شب در فواصل معين و آشنايي كودك با آداب توالت رفتن.

ت: دادن مايعات به مقدار كم، مخصوصا نوشيدنيهايي كه در آنها كافيين وجود دارد مثل: چاي، قهوه، نوشابه.

ث: تهيه و نصب ورقه بالاي تخت كودك به اين منظور كه شبهايي كه كودك خشك بود، توسط خودش يك ستاره يا خورشيد روي آن علامت زده شود و مي توان به منظور تشويق يك جايزه در ازاي مثلا ده ستاره به او داد.

ج: دارو درماني هم در بهبود اين اختلال موثر است، اما به هر حال موفقيت آن همراه با موارد بالا مي باشد.

شب ادراری كودكان

اگرچه بیشتر كودكان تا سن سه تا چهار سالگی به خوبی یاد می ‌گیرند كه ادرار و مدفوع‌ شان را كنترل كنند، اما عده كمی از آنها چنین توانایی‌ مهمی را به دست نمی‌ آورند.

FPRIVATE "TYPE=PICT;ALT="

آمارها نشان می ‌دهند كه حدود هشت درصد از كودكان شش تا هشت ساله شب‌ها جای خود را خیس می ‌كنند كه این مسئله مشكل و دردسر بزرگی را برای خانواده‌های آنها ایجاد می‌ كند. متأسفانه كمتر خانواده‌ای هست كه بداند با چنین كودكانی چگونه باید رفتار كرد و تا كنون آموزش‌های مناسبی در این زمینه ارائه نشده است.

علل شب ادراری کودکان

علل زیادی برای شب ادراری كودكان ذكر شده است. به طور مثال در برخی موارد حجم مثانه فرزند شما كوچك ‌تر از آن است كه بتواند ادرار تولید شده در طول شب را در خود جای دهد و این مسئله باعث می ‌شود كه بالاخره در زمانی از شب‌، ادرار از آن سرازیر شود.

یكی دیگر از علل ناتوانی كودكان در نگه داشتن ادرار، این است كه قادر به اعلام وضعیت خود نیستند. در اصل آنها نمی ‌توانند به والدین خود خبر دهند كه زمان ادرار كردن آنها فرارسیده است و دیگر تحمل نگه داشتن خود را ندارند.

اما عامل سوم، استرس است. در چنین مواردی، وجود یك استرس ناگوار برای كودك موجب می ‌شود كه ادرارش سرازیر شود.

تا اینجا تمام عللی كه گفته شد، با بیماری خاصی ارتباط نداشتند، ولی باید گفت كه در برخی از موارد، شب ‌ادراری كودك ناشی از بیماری‌هایی است كه ریشه در بدن و جسم كودك دارد. تا زمانی كه این بیماری‌های جسمانی درمان نشوند، شب ادراری كودك قطع نخواهد شد. به طور مثال كودكی را در نظر بگیرید كه به یك عفونت ادراری یا یك ناهنجاری تكاملی در مجاری ادراری مبتلاست، مثلا یك مجرای فرعی به نام فیستول بین مثانه و پوست او وجود دارد. در این موارد تا زمان برطرف نشدن این بیماری، عدم كنترل ادرار ادامه پیدا می ‌كند.

شب‌ ادراری اولیه یا ثانویه

پزشكان شب ادراری‌های كودكان را به دو نوع تقسیم می ‌كنند: اولیه و ثانویه.

اگر كودك تا كنون هیچگاه این قدرت را به دست نیاورده باشد كه ادرار خود را كنترل كند، به این شب ادراری نوع اولیه می ‌گویند.

+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1387ساعت 18:25  توسط حسن صادقی  | 

اختلالات نوروتیک

اختلالات نوروتيك

در عرف معمول پزشكي اختلال فوق به گروهي از اختلالات هيجاني اطلاق ميشود كه در آنها علائم جسماني ورواني اختلال اصلي را تشكيل مي دهند ۰
در اين اختلال قطع ارتباط با واقعيت آنطوريكه در سايكوز ها ( شديد رواني ) شايع ميباشد وجود ندارد۰
بعنوان مثال : بيمار هنوز قادر است كه واقعيات دنياي خارج را ارزيابي نمايد ۰ اگر چه ممكن است علائم براي بيمار ناتوان كننده باشد اما رفتار او نسبت به نرم هاي اجتماعي اختلال جدي ندارد ۰
اختلال نوروتيك در حد وسط يك طيفي از واكنشهاي سازگاري از يك طرف واختلالات شخصيت از طرف ديگر قرار دارد ۰
موقعي كه حالتهاي استرس شديد اتفاق مي افتد ، در طول تصا دفات ، مرگ فرد مورد علاقه ، از دست دادن شغل ويا پول ،ممكن است اختلالات رواني موقتي حتي در شخصيتهاي با ثبات قبلي بوجود آيد ۰
هر وقت كه موقعيت استرس شديد بوجود مي آيد ، فرد معمولا” بهبودي خوبي نشان مي دهد و يك زندگي استوار هيجاني وسود مند را از سر ميگيرد۰
ميزان شيوع
اختلالات نوروتيك در جامعه خيلي شايع است بنظر ميرسد كه در نواحي شهري در مقايسه با مناطق روستائي
بيشتر است ۰
سنجشهائي كه در رابطه با ميزان شيوع انجام شده است، نشان مي دهد كه همه جا بين  ۴۰  الي  ۸۰  نفر
از هر    ۱۰۰۰  نفر جمعيت غالبا” از اختلالاتي با منشاء هيجاني رنج ميبرند ۰
همينطور در يك بيمارستان عمومي ،   ۲۰   الي   ۳۰  %  از مردمي كه به كلينيك مراجعه ميكنند احتمالا”
بيماريهائي در رابطه با عوامل رواني دارند ۰
اختلالات نوروتيك در دهه هاي سوم وچهارم عمر وبه ندرت بعد از آن شروع ميشود ۰
بيماري در زنان در مقايسه با مردان خيلي شايعتر است ۰

اختلالات اضطراب و ترس:


 اضطراب از تجربيات نسبتا” شايع انسان است ويك واكنش طبيعي در برابر خطر ، موقعيتهاي دشوار ، تعارضات و نااميديها ميباشد ۰
همه ما شيوه هاي متفاوتي در مقابله با احساسات اضطرابي خود از قبيل اجتناب از موقعيت استرس زا ، ناديده انگاشتن افكار مزاحم ، حتي فوران خشم خويش را متوجه موضوعي داريم ۰

واژه اختلال اضطرابي به حالتي از اضطراب دائمي وشديد اطلاق ميشود كه با تمامي كوششهائي كه براي كنترل آن بكار ميرود اتفاق مي افتد بعضي مواقع به دنبال يك استرس مشخص اتفاق مي افتد ۰ اگر چه خيلي مواقع دلائل واضحي نمي توان پيدا كرد۰


 فرمهاي شايع بروز:

بيمار مضطرب ممكن است با فرمهاي متنوع بيماري مشاهده شود    از جمله ۰


 

 اضطراب عمومي:


 بيمار از علائم اضطرابي بسياري شكايت مي كند۰ اين علائم هم رواني و هم جسمي هستند كه به مقدار زياد ياكم در سراسر روز ادامه دارد
اين علائم شامل احساس فشار يا ترس ، نگراني ، طپش قلب ، لرزش ، احساس خفگي و غيره مي باشد۰
اين حالت فشار مزمن ، در خواب وتوانائيهاي بيمار ، در انجام فعاليتهاي روزمره مزاحمت ايجاد ميكند ۰

اضطراب حاد ( حملات هراس )


 اينجا بيمار از حملات ناگهاني اضطراب شديد شكايت مي كند كه كوتاه مدت بوده اما تمايل به تكرار دارند۰
در طول هر حمله بيمار بوسيله احساساتشديد ترس يا هراس غوطه ور ميشود۰
بيقراري مشخص واينكه بيمار احساس ميكند در حال از بين رفتن است ، اتفاق مي افتد ۰
بيمار ميل به فرار دارد ويا اعمالي را جهت سبك كردن فشار دروني انجام مي دهد۰

بيمار همچنين از طپش قلب مشخص ، تعريق يا لرزش شكايت ميكند۰


 

واكنش ترس :


 به حالتي اطلاق مي شود كه در بيمار يك احساس غير طبيعي وشديد ترس از برخي موقعيت يا موضوعات بي خطر به وجود مي آيد۰
مواجهه مستقيم با موقعيت يا موضوع باعث حمله اضطرابي در بيمار ميشود ۰

با وجود اين واكنش ترس  اختلالي نادر بوده ودر سرويسهاي بهداشت عمومي شايع نيست۰بعضي مثالها عبارتنداز:


 ترس از مسافرت با اتوبوس ، ترن وآسانسور ، ترس از مكانهاي بسته ، ارتفاعات ،
چاقو، سگ ، سوسك ، حمام ، مارمولك وديگر حيوانات۰
تشخيص يك اختلال اضطراب به موارد زير بستگي دارد:
الف:  مجموعه اي از علائم اختصاصي
ب:  نشانه هايويژه در تاريخچه
ج:  فقدان يك بيماري فيزيكي واضح

الف:علائم اختصاصي اضطراب:

۱-   علائم سوماتيك
۲-  علائم رواني
علائم رواني :
از قبيل ، احساس ترس يا هراس ،
بيقراري شديد ،
نگراني افراطي روي موضوعات كم اهميت،
احساس فنا يا اضمحلال،
ناتواني در تمركز،
فراموشي،
حساسيت زياد ، ناتواني در حفظ آارامش مي باشد۰
علائم سوماتيك:
كه در نتيجه فعاليت بيش از اندازه سيستم اعصاب خودكار بوجود مي آيد۰ از قبيل :
طپش قلب ، لرزش ، تعريق شديد ، احساس غرق شدن و خفگي ، سرگيجه و تكرر ادرار و مدفوع۰
ب-نشانه هاي ويژه در تاريخچه :
شرح حال كاملي تهيه كنيد ، مدت ، سير  و فرم شروع دوره فعلي بيماري را مشخص كنيد۰
در رابطه با وجود عوامل استرس كه منجر به بيماري شده ويا مدت وسير بيماري سوال كنيد ۰
اگر علائم مشابهي در گذشته اتفاق افتاده پيدا نمائيد۰
اگر وجود داشته است چگونه درمان شده است ۰
حدود ناتواني او را در بيماري فعلي به خصوص در حوزه هاي شغلي و اجتماعي يادداشت كنيد۰
ج: فقدان يك بيماري فيزيكي واضح :
بخاطر اينكه بعضي مواقع اضطراب با ديگر اختلالات جسماني مرتبط است ، لذا معاينه جسمي كامل قسمتي ضروري در تشخيص اختلال اضطراب ميباشد۰
بيماري كه از پر كاري تيروئيد رنج ميبرد ، ممكن است با بيمار اضطرابي اشتباه شود ، اگر چه اين مسئله بندرت اتفاق مي افتد ۰
اضطراب ازعلائم شايع در ساير اختلالات رواني خصوصا” افسردگي(در بيماران مسن )         مي باشد ۰
همچنين اين علائم ممكن است در بيماران ( اعتياد داروئي) وديگر حالتهاي نوروتيك وجود داشته باشد۰
سير و نتيجه:
اضطراب براي اولين به دنبال يك عامل استرس زا  اتفاق مي افتد وكوتاه مدت بوده وبه خود فرد محدود است ۰
بيشتر افراد ياد ميگيرند كه خود بر مشكلاتشان فائق آيند۰ فقط موقعي كه استرس تكراري وطولاني باشد وديگر مكانيسمها  بي اثر شوند  ، در فرد بيماري ايجادشده وباعث ناتواني او ميشود ۰

معمولا” افرادي كه علائم مزمن داشته ويا شخصيت مضطرب داشته باشند ، حتي به شكلهاي خفيف استرس واكنش شديد نشان ميدهند۰ اينگونه اشخاص نيازمند درمان طولاني هستند۰


 

اختلالات هيستريك:


 اختلالات هيستريك يا هيستري يك بيماري نوروتيك است كه در آن علائم جسماني ويا ديگر علائم بخاطر برخي سود و نفع فرضي يا حقيقي بوجود مي آيد۰ براي مثال :
براي اجتناب از يك موقعيت سخت يا جلب توجه وحمايت نسبت به خود وغيره۰

اغلب بيماران از انگيزه اساسي خود آگاهي ندارند۰ شكل غالب اختلالهيستريك ، يك علامت نمايشي از بيماري جسماني بدون نشانه قطعي از بيماري فيزيكي ميباشد ۰ اين اختلال موقعي كه فرد با موقعيت استرس زا روبرو ميشود ، تكرار  ميشود۰ اگر چه اغلب در زنان خيلي شايع است ، اما هيستري ميتواند در هر دو جنس اتفاق بيفتد۰


 

فرمهاي شايع بروز:


 بيماران هيستريك با تنوع وسيعي از علائم مشاهده ميشوند۰
 الف: علائم سوماتيك:
بنظر ميرسد كه در بعضي از بيماران يك نوع خاص از علائم بطور تكراري اتفاق مي افتد  بعنوان مثال :
فلج يكي از اعضاء بدن، ناتواني در حرف زدن يا ديدن ، درد حاد در ناحيه شكم ،
استفراغ ، فقدان حس در يك قسمت از بدن وغيره

در ساير بيماران خصو صأ در زنان علائم متعدد سوماتيك مشاهده ميشوند كه از وقتي به وقت ديگر متفاوت است


 

تشنج هاي هيستريك :


 اين اختلال در طبقات پائين اجتماعي ، اقتصادي به مراتب شا يع تر است ۰
در تشنج هيستريك بيمار سعي مي كند كه يك تشنج صرعي را نمايش دهد ۰ با وجود اين بيهوشي كامل و حركات پرشي قرينه در دستها و پا ها وجود ندارد ۰
بي اختياري ادرار و گاز گرفتن زبان مشاهده نمي شود ۰
تشنج طولاني تر است واز نيم الي يك ساعت طول مي كشد ۰
در طول تشنج بيمار به محرك هاي درد آور از قبيل فشار با لاي كره چشم پاسخ مي دهد۰ وهمچنين چنانچه سعي كنيد كه چشم ويا  دهان  بيمار را باز كنيد مقاومت مي كند ۰
تشنج هيستريك هيچ موقعي از شب اتفاق نمي افتد و تقريبا” هميشه در حضور ساير افراد روي مي دهد۰
علائم رواني :
اينگونه از اختلالات هيستريك بندرت اتفاق مي افتد ۰ در اينجا بيمار جدا” خود را از محيط استرس زا جدا مي كند ويك فقدان كلي آگاهي از محيط اطراف و خودش را ارائه مي كند ۰
بعدا” هيچگونه خاطره اي از وقايعي كه در طول حمله وجود داشته ندارد۰ (۰ فراموشي هيستريك) در نوع ديگر از اين اختلال بيمار ممكن است از خانه وكاشانه خود سرگردان شده ونميداند كجاست ويا نامش چيست ۰ اين حالتها فرارهاي هيستريك ناميده ميشوند۰
 

 

ديگر نوع اختلال عبارت است از :


 اختلال چند شخصيتي : در اين اختلال بيمار هويت قبلي خود را فراموش مي كند و خود را با شخصيت جديدي منطبق ميسازد ۰ و شروع به زندگي كرده يا اصرار دارد كه شخص ديگريست وشغل ونام ديگري دارد ۰

خواندن اين مطالب را نيز توصيه ميکنيم :
با بررسي " آلفا-کراتین" مو ، می توان زنان مبتلا به سرطان پستان را تشخیص داد. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 27th, 2008

آلودگي آب آشاميدني در ايالت كلورادو آمريكا، حداقل ‪ ۲۱۶نفر از مردم شهر " آلاموزا " را دچار عفونت سالمونلا کرده است. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 27th, 2008

آزمايش كلينيكي يك واكسن جديد ايدز به نام AT20 بر روی انسان ، تا چند ماه ديگر آغاز مي‌شود. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 27th, 2008

" توانبخشی قلبی " برای افرادی که حمله قلبی ، جراحی قلب و یا عملی مربوط به قلب داشته‌اند، توصیه می‌شود. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

متخصصان ژنتيك، زيست شناسان سلولي، فناوري نانو و زيست پزشكي گرد مي آيند تا راه تازه‌اي براي مبارزه با بيماري سرطان بيابند. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

بنياد قلب و سازمان تحقيقات سرطان انگليس ، خواستار حمایت از " جنين پيوندي " (از تركيب دي ان‌اي انسان و تخمك حيوانات) شده اند منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

موارد جديد آنفلوانزاي پرندگان در شمال غرب تركيه ديده شد. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

مردانی که کمتر از 5 ساعت در شب می‌خوابند ممکن است به دیابت مبتلا شوند. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

تشویق بیماران سرطانی برای یاداشت کردن احوال روزانه‌شان می‌تواند آن‌ها را به زندگی تشویق کند. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

در امریکا سالانه يک ميليون مورد سي‌تي‌اسکن انجام می شود که برخي از اين موارد با دلايل علمي توجيه نمي‌شوند. منتشر شده توسط admin در تاريخ March 26th, 2008

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم فروردین 1387ساعت 10:48  توسط حسن صادقی  | 

هوش


 هوش چيست؟
 
--------------------------------------------------------------------------------
 
هوش همان استعداد است؟ قوۀ ابتكار است؟ دانايى است؟ قدرت يادگيرى است؟ حافظۀ‌ قوى براى از بر كردن شمارۀ تلفن و شعر است؟ توانايىِ برآمدن از پس مشكلات است؟
 

--------------------------------------------------------------------------------
 
جلال بامدادى‏
بهرام صالح صدق‏پور
 
براى تعريف هوش چند نوع برخورد به اين مفهوم در برابر داريم. دو برخورد متداول‏تر، رهيافت روان‏سنجى ( psychometric approach)، رهيافت پردازش اطلاعات (data-processing approach) و رهيافت رشد (cognitive developmental approach)  است. شيوۀ برخورد اول را فرانسيس گالتون انگليسى و ديدگاه رشد را ژان پياژه سويسى بنياد نهاد.
 
رهيافت روان‌سنجى‏
فرانسيس گالتون انگليسى در كتاب خود، نبوغ ارثى (1869) اين نظر را مطرح كرد كه تواناييهاى ذهنى انسان قابل اندازه‏گيرى است.  بر اساس اين نظريه، بينه و سيمون آزمونى براى اندازه‏گيرى هوش طرّاحى كردند.  آزمون آنها بر تعريف زير استوار است:
 
 
در مفهوم هوش، استعداد فكرىِ بنيادينى وجود دارد.  اين استعداد فكرى، توان داورى است و مى‏توان آن را 'حس خوب‏`، 'حس عملى‏`، 'قريحه‏` و 'استعداد فكرىِ فرد براى تطبيق با محيط` ناميد.  بنابراين، خوب داورى‏كردن، خوب درك‏كردن و خوب استدلال‏كردن فعاليتهاى اساسى هوش‏اند (بينه و سيمون، 1905).
 

ژان پياژه را در سراسر جهان مى‏شناسند. او كيست؟ روان‏شناس است يا زيست‏شناس؟ منطق‏دان است يا فيلسوف؟ پياژه در چهارسوق اين دانشها قرار دارد. در مقام زيست‏شناس به بنا كردن نظريه سازمان‏يافتن موجود زنده، يعنى منطق زندگى، كه از آميب تا اينشتين ادامه دارد و ما نيز جزئى از آن هستيم پرداخته است. به‏عنوان روان‏شناس به مسئله كنش‏ورىِ فكر، اين معجزه مكرر، پاسخ داده، و به دنبال آن به كشف چيزى در عين حال ساده و دگرگون‏كننده نايل آمده است: ''دوره‏هايى كه هوش كودك براى درك جهان از آنها مى‏گذرد در همه جا يكسانند.`` اگر در جريان اين تحول، تسريعها يا تأخيرهايى بر حسب محيط رخ مى‏نمايد، ترتيب ساختهايى كه هوش در جريان تشكيل بدانها نايل مى‏آيد تغيير نمى‏پذيرد. بدين ترتيب مى‏توان اميدوار بود كه از خلال اين تاريخ تحول فردى بتوان تاريخ تحول روحيه انسانى و روحيه علمى را مرور كرد. و اين پياژه است كه بر مبناى بررسى تحول كودك، مسير تكامل شناخت را ترسيم مى‏كند و بدين تريب به مقام مورّخ هوش بشر ارتقا مى‏يايد.``
از گفتگوهاى آزاد با ژان پياژه، اثر بريگه، ترجمه دكتر منصوردادستانى.
 

ژان پياژه (Jean Piaget) در سال 1896 در شهر نوشاتل در سويس به دنيا آمد. در دانشگاه همان شهر زيست‏شناسى خواند. در 21 سالگى دكترا گرفت و پس از مدتى مطالعه و كار در انستيتو ژان‏ژاك روسو در پاريس، به رياست آن جا رسيد. اين انستيتو بعداً به دانشگاه ژنو پيوست. گرچه در بسيارى از دانشگاههاى اروپا و آمريكا به‏عنوان استاد مهمان تدريس كرد، بيشتر عمرش را در ژنو و در خانه روستايى‏اش در آلبيسن گذراند و بيشتر آثارش را همان‏جا نوشت. تا زمان مرگش در سال 1980، فعاليتهاى تحقيقاتى و علمى خويش را در سمت رياست مركز مطالعات بين‏المللى دانش ژنتيك ادامه داد.
 
 
آزمون سيمون و بينه مجموعه‏اى از مسائل است كه از كودك انتظار مى‏رود بدون استفاده از يادگيرى‏هاى قبلى يا حافظه طوطى‏وار، و با يارى‏گرفتن از نيروى داورى و استدلال خويش، از پس حل آنها بر آيد، گرچه در اين باره كه آيا مى‏توان از كودك، يا هر فردى، انتظار داشت كه مستقل از پيشينه اطلاعاتى خويش به پرسشهايى پاسخ صحيح بدهد جاى پرسش و تأمل است.
 
درهرحال، بينه دريافت كه نسبت سن عقلى كودك به سن حقيقى‏اش تقريباً در تمام مراحل رشد او ثابت است.  براى مثال، كودكى كه در چهار سالگى سن عقلىِ او دو سال است، به احتمال زياد در هشت سالگى سن عقلى او چهار سال نشان مى‏دهد، يعنى سن عقلى اين كودك در برابر سن عقلى ِ كودك 'بهنجار` همواره نسبت يك به دو خواهد بود.
 
نسبت تقريباً ثابت بين سن حقيقى (يا تقويمى) و سن عقلى را ضريب هوشى، بهره هوشى يا هوش‏بهر( Intelligence Quotient, IQ) مى‏نامند. اين آزمون و معادله منتج از آن‏ مبناى همه ارزيابيها و سنجشهاى مهارتهاى ذهنى قرار گرفت.
 
براى پيداكردن ضريب هوشى، سن عقلىِ فرد را بر سن حقيقى يا تقويمى ِ او تقسيم مى‏كنيم:  دو تقسيم بر چهار مساوى ½ يا 5/0 خواهد بود.  با ضرب كردن اين عدد در 100، عدد 50 به دست مى‏آيد كه بهرۀ هوشى يا ضريب هوشىِ كودكِ مورد بحث است.
 
 
در مثالى ديگر، اگر سن عقلىِ يك فرد بيست‏ساله در حد 15 سال باشد، معادله چنين خواهد بود: 15 تقسيم بر 20، كه عدد 5/7 تقسيم بر 10 يا 75/0 را به‏دست مى‏دهد.  با ضرب كردن اين عدد در 100 به رقم 75 مى‏رسيم كه بهرۀ هوشى چنين فردى است.  بر اين قرار، ضريب هوشى ِ فردى كه سن عقلى‏اش 12 و سن حقيقى‏اش نيز 12 سال باشد، يك‏يكم يا 100 است.  فردى كه سن حقيقى‏اش 18 اما سن عقلى او 22 سال باشد داراى ضريب هوشىِ‏ 22 تقسيم بر 18 باشد داراى بهره هوشىِ 22/1 (و با ضرب شدن در عدد صد) معادل 122 خواهد بود.
 
 
دقت كنيم كه وقتى مى‏گويند كسى در سن 40 سالگى از ضريب هوشىِ 160 برخوردار است، يعنى 160 40x تقسيم بر 100 مساوى است با 64؛ و سن عقلىِ چنين فرد نيكبختى در حد فردى 64 ساله خواهد بود.  حالا پرسش اين است كه مگر، در تجربه و در عالم واقع، هر فرد 64 ساله‏اى تقريباً دو برابر فردى 40 ساله از توانايى يادگيرى و مهارت ذهنىِ برخوردار است؟ پاسخ اين است كه نظريۀ سنجش هوش و تكنيكهاى تخمين ضريب عددى براى هوش، مربوط به دورۀ رشد كودك است.
 
منحنى توزيع هوش‏
در بررسيهاى آمارى و تحقيقات تجربى، مى‏توان ديد كه افراد به دو دسته پرهوش و كم‏هوش تقسيم نمى‏شوند. توزيع هوش نيز، همانند قد يا وزن افراد، روى منحنى مشهور به منحنىِ طبيعي (normal curve) قرار دارد؛ به‏ اين ترتيب كه اكثريت افراد در وسط منحنى و شمارى كمتر در دو سمت آنند. اكثريت واقع در وسط منحنى طبيعى را 'عادى‏` و افراد واقع در دو طرف آن را كمتر برخوردار و بيشتر برخوردار مى‏نامند.
 
در منحنى توزيع هوش، افراد داراى ضريب هوشىِ بين 90 تا 110 را عادى و داراى هوش متوسط، كمتر از آن را، به‏ترتيب، كـُند، كم‏هوش يا عقب‏مانده، و بيش از 110 را پرهوش، سرآمد يا نابغه مى‏خوانند. شمار افرادى كه در دو بالِ منحنى قرار مى‏گيرند كمتر از افراد 'عادى‏` است.  حدود 64 درصد افراد هر جامعه‏اى هوش متوسط دارند و تنها 2 درصد افراد را مى‏توان فوق‏العاده پرهوش، و 2 درصد را بسيار كم‏هوش دانست.  بنابراين، خوشبختانه، در هيچ جامعه‏اى اكثريت افراد مجبور به رقابت با جماعت كثيرى از نوابغ يا گرفتار خيلِ كودنها نيستند.
 
 
 
تعاريف هوش‏
چندين راه براى تعريف هوش وجود دارد. سه نظر متداول:
هوش عبارت است از توانايى يادگيرى.
هوش عبارت است از توانايى فرد در تطبيق با محيط خود.
هوش عبارت است ازتوانايىِ تفكر انتزاعى (براونينگ، 1990).
 
اين سه تعريف مغاير يكديگر نيستند. تعريف اول تأكيد بر تعليم و تربيت دارد.  تعريف دوم بر شيوه مواجهه افراد با موقعيتهاى جديد تأكيد مى‏كند، و تعريف سوم ناظر بر توانايى افراد در زمينه استدلال كلامى و رياضى است.  به اين ترتيب، اين سه توانايى با يكديگر وجوه مشتركى دارند.
 
 
در زمينه هوش دو نظر كلى وجود دارد: نظريه هوش كلى و نظريه چند عاملى.
بر پايه نظريه هوش كلى، تواناييهاى ذهنى انسان داراى يك عامل مشترك است كه اسپيرمن آن را عامل g (حرف اول general) معرفى مى‏كند.  در نظريه چند عاملى، چند عامل مجزا يا مهارتهايى اساسى وجود دارد كه هر فعاليتى با يك يا چند عامل از آنها درگير است.  براى مثال، ترستون بر اين باور است كه هوش از شش عامل تشكيل يافته:
 
عامل عددى: مهارت انجام عمليات رياضى با صحّت و سرعت.
عامل كلامى: مهارت انجام آزمونهاى درك كلامى.
عامل فضايى: مهارت به‏كارگيرى اشيا در فضاى تخيلى.
عامل روانى (سيّالىِ) كلمات: مهارت به‏كارگيرىِ سريع كلمات.
عامل استدلال: مهارت كشف قوانين تفكر قياسى و استقرايى.
عامل‏ حافظه: مهارتِ‏ يادسپارى ‏و يادآورىِ سريع.
 
در ايران بسيارى از پدران و مادران، و حتى مربيان آموزش‏ديده، بر اين باورند كه واداشتن كودك به حفظكردنِ اشعار و چيزهاى ديگر، خصوصاً در اوان كودكى، حافظۀ او را تقويت مى‏كند و كمكى است به افزايش هوش و پيشرفت آتى او.  در اين باره مى‏توان گفت صِرف تقويت حافظه طوطى‏وار تأثيرى قابل اثبات در افزايش كلّى ِ هوش كودك ندارد و اين جنبه تنها يكى از عوامل مؤثر در هوش به شمار مى‏آيد.  مشهورترين نظريۀ چندعاملى ِ هوش را گيلفورد در سال 1959 پايه‏گذارى كرد.  در الگوى او 120 عامل مجزا قابل تشخيص است.  
 
رهيافتهاى پردازش اطلاعات‏
ديديم كه روان‏سنج‏ها به روش اندازه‏گيرىِ هوش و پيش‏بينى ِ فعاليتهايى مانند يادگيرى بر اساس نتايج چنين آزمونهايى علاقه‏مند بوده‏اند.  در مقابل، روان‏شناسانِ پيرو ديدگاه پردازش اطلاعات بر مطالعۀ فرايندهاى فكرى تأكيد داشته‏اند.
 
 
فرانسيس گالتون
 
Francis Galton
 
 (1911-1822)
 
در شهر برمينگام، انگلستان، به دنيا آمد و در دانشگاه كمبريج تحصيل كرد. ابتدا به جغرافيا علاقه داشت اما پس از انتشار كتاب داروين درباره اصل انواع در سال 1859 به تكامل نژاد انسان علاقه‏مند شد. در آن زمان درباره وراثتِ انسانى اطلاع كمى در دست بود و گالتون بر آن شد تا موضوع را با استفاده از تكنيكهاى آمارى، عمدتاً قوانين احتمالات، مطالعه كند. به همچنين، شيوه‏هاى آمارى‏و منحنى توزيع طبيعى، ضريب همبستگى، نمرات درصدرا كه تاكنون بسيار متداول شده‏اند تكامل بخشيد. آثار گالتون تاثيرهاى مهمى بر روان‏شناسى گذاشت زيرا او نشان داد كه ويژگيهاى روانى و ذهنى را مى‏تواند كمّى كرد و هنگامى كه اين ويژگيها اندازه‏گيرى شوند مى‏توان چيزهاى زيادى درباره آنها آموخت.
 
برخى نظريه‏پردازان بر اين باورند كه تفاوت در تواناييهاى شناختى در نتيجه تفاوت در نظام پردازش اطلاعات در ذهن شخص است.  براى مثال، هانت و همكارانش چنين بيان مى‏دارند كه تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات متضمّن سه بنيان است:  آگاهى؛ روش پردازش اطلاعات؛ ‌برنامه‏هاى اوليۀ پردازش اطلاعات.
 
شمار بزرگى از محققان به اين سه بنيانِ تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات توجه كرده‏اند:
 
در مقايسه افرادى كه مهارت كلامى بالايى‏دارند با افرادى كه داراى مهارت كلامى پايين‏ترى هستند: افراد دسته اول اطلاعات موجود در حافظه‏كارى (كوتاه‏مدت) را بسيار سريع‏تر پردازش مى‏كنند. افراد دسته اول اطلاعات را در نظم صحيح‏ترى نگهدارى مى‏كنند.
افراد دسته اول با سرعت بيشترى اطلاعات را فرا مى‏گيرند و براى ذخيره‏كردن و يادآورى آن اطلاعات از حافظه درازمدت بيشتر كمك مى‏گيرند.
افراد دسته اول نمادهاى نوشتارى را با سرعت بيشترى به فكر تبديل مى‏كنند.
 
 
بنابراين، افرادى كه نمره‏هاى بالاترى در ضريب هوشى مى‏گيرند از افرادى كه نمره‏هاى پايين‏ترى كسب مى‏كنند در زمينه بسيارى از وظايف مربوط به پردازش اطلاعات برترى نشان مى‏دهند. به اين ترتيب، در آزمونهاى روان‏سنجىِ توان ذهنى، تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات را اندازه‏گيرى مى‏كنند.
 
 
در سالهاى اخير، برخى روان‏شناسان در پى ايجاد روشهايى هستند كه بتوان تفاوتهاى فردى در پردازش اطلاعات را با آنها اندازه گرفت و چنين روشهايى را جايگزين روشهاى روان‏سنجى كرد.
 
هوش از ديدگاه رشد
پياژه هوش را نوعى انطباق فرد با جهان خارج تلقى مى‏كند. در واقع، او بر اين باور است كه انسان براى ادامه حيات خود بايد وسايل انطباق خويش با محيط را فراهم آورد. از اين ديدگاه هوش عبارت است از نمونه‏اى ويژه از انطباق زيستى، يا توانايىِ ايجاد كنش متقابل و كارا با محيط.
 
 
پياژه رشد شناخت را عبور گام‏به‏گام از بازتابهاى نوزاد تا توانايىِ بزرگسالى از حيث استدلال منطقى و انتزاعى مى‏داند. بر اين اساس، سازوكار (مكانيسم) حالات رشد شناخت براى هر فرد اختصاص به خود او دارد، زيرا محيط هر فرد وضعيت خاصى بر او تحميل مى‏كند و، در نتيجه، رشد شناخت هر فرد هم محدود به فرايندهاى عام رشد ذهن و هم محدود به تجارب خاص اوست.
 
 
پياژه استدلال مى‏كند كه چهار عامل اساسى در رشد تفكر آدمى تأثير مى‏گذارد: 1) بلوغ زيست‏شناختى؛ 2) تجربه‏اندوزى از محيط فيزيكى؛ 3) تجربه‏اندوزى از محيط اجتماعى؛ 4) تعادل.  با بلوغ كودك، ساختار جسمىِ او كامل‏تر مى‏شود و مى‏تواند از محيط خود با مهارت بيشترى كسب تجربه كند.
 
 
فرايند تعادل‏جويى نيز، به سبب تنظيم و يكپارچه‏سازىِ تغييراتى كه در اثر بلوغ و نيز تجارب مادى و اجتماعى پديد مى‏آيد، در تحقق رشدِ كودك از نظر توانِ شناخت نقشى مهم دارد.  در واقع، تعادل‏جويى، از طريق جذب و انطباق، فرد را از حالت عدم‏تعادل به‏سوى تعادل مى‏برد. از ديدگاه پياژه، هوش همين فرايند تعادل‏جويى است.
 
هوش و مسئله طبيعت ـ ‏تربيت‏
چرا افرادى ضريب هوشىِ بالاترى دارند؟ يكى از روشهاى بررسىِ حدوحدود تأثير دو عامل طبيعت (يا فطرت و ذات و خميره) و تربيت (و آموزش و پرورش)، مقايسه نمره‏هاى آزمون هوشىِ دوقلوهاى يكسان است كه در يك محيط واحد پرورش يافته باشند. نتايج چنين بررسيهايى حاكى از آن است كه‏ وراثت نقشى نسبتاً مهم در تعيين حد و سطح هوش ايفا مى‏كند (دوقلوهايى كه از يك تخمك واحد ايجاد شده‏اند و دقيقاً كپيه يكديگرند، نه صِرفاً دو نوزاد مستقل كه دوران جنينى را با هم گذرانده‏اند).
 
 
براى مثال، هورن (1983 و 85) گزارشى از يك مطالعه گسترده درباره مسئله طبيعت‏تربيت تهيه كرده كه در آن از مطالعه طرح فرزندپذيرى در ايالت تگزاس استفاده شده است. اين يكى از طرحهاى ملى آمريكاست كه در آن بر پرورش فرزندخوانده به‏دقت نظارت مى‏شود.  در بخشى از اين طرح، هورن نمره‏هاى آزمون هوش سيصد كودك و پدر و مادرخوانده‏ها و نيز مادرواقعى‏شان را به دست آورد و آنها را با هم مقايسه كرد.  نتيجة مقايسه، نقش قوىِ وراثت در تعيين هوش را نشان مى‏دهد.
 
 
با اين همه، نمى‏توان يكسره نتيجه گرفت كه وراثت تنها عامل مهم در توانايىِ هوش كودكان است.  نتايج تعليمات همگانى و آموخته‏هاى شخصى افراد مشابه در محيطهاى مختلف نشان مى‏دهد كه تأثيروتأثر متقابل و پيچيده فطرت و تربيت سبب‏ساز تفاوتهاى هوشى است.
 
+ نوشته شده در  شنبه سوم فروردین 1387ساعت 12:7  توسط حسن صادقی  |